The Debate Over Spiritual Gifts and the Sovereign Liberty of God: When the Question Itself is Wrong!

In the history of the Church, a theological debate has persisted for ages, dividing believers into two opposing camps. Modern Christian theological discourses largely center on the polarized question: "Do spiritual gifts exist in this age or not?"

📍 On one side, the “Cessationists” stand, arguing that the gifts ceased with the death of the Apostles and the completion of the Biblical Canon.

📍 On the other side, the “Continuationists” maintain that the gifts must be manifested today in the same manner as they were during the Apostolic era.

However, to the discerning observer, this fundamental question of "Do they exist or not?" is itself a conceptual error and an audacity that does not befit the divine nature. Because the question attempts to lock God within human historical readings and theological formulas, it results in a futile struggle that disputes the gift while ignoring the Giver. It is a profound failure to forget that God is a perfectly Sovereign God who is not subject to any man-made law or system, unsearchable in His counsel, and unlimited in His work.

We have chosen to call this balanced perspective "Sovereigntism" or "The Sovereigntists." I believe that providing this name is helpful. This stance does not focus on the existence or non-existence of the gifts; rather, it declares that the absolute right to manifest the gifts belongs to the Sovereign Liberty of the Owner—God. To confine God within a human formula by saying "He does this" or "He does not do that" is regarded as an attempt to restrict the hand of the Divine. The Apostle Paul confirms in 1 Corinthians 12:11, "But one and the same Spirit works all these things, distributing to each one individually as He wills," proving that the Holy Spirit is the Master of the matter. This phrase "as He wills" indicates that the decision of to whom, when, where, and in what measure to give belongs to the Divine, not to human theory. Therefore, God may abound in miracles in one era to build the Church and may choose to fortify it through gifts of wisdom and the Word in another era. This should be viewed as His ownership of wisdom, not as a cessation of His work or evidence of Him changing. "The wind blows where it wishes" (John 3:8); just as no one can tell the wind, "pass through here" or "stop there," the way the Holy Spirit manifests the gifts of grace in the history of the Church is not subject to any human philosophy.

🚩 The side that claims “the gifts have ceased” unknowingly imprisons God in an archive of history. While God possesses the power to do today what He did yesterday, concluding that "He cannot" or "He does not" is a denial of the living nature of the Holy Spirit. Although this stance seeks to uphold the full authority of the Bible, it inadvertently turns the living and diverse manifestations of the Spirit into cold historical records. Since God’s right to manifest any gift at any time or place of His choosing is preserved, the conclusion that "He has stopped" encroaches upon the Sovereignty of God.

🚩 Conversely, the side that claims “spiritual gifts must always be present in every place” risks manipulating God within the confines of human desire and emotion. Viewing the gifts as a requirement or a formula is akin to treating God as a laborer; this robs God of the Sovereign glory that is due to Him. Therefore, the mindset that says "if gifts are not seen daily, God is not there or has not worked" is an attempt to place God under human control.

The "Sovereigntist" view holds that this very question—"Do spiritual gifts exist in this age or not?"—is fundamentally flawed for three broad divine reasons:

1. Encroachment Upon Divine Liberty

The first and primary reason is that the question attempts to force God into a narrow human binary of "Yes" or "No." God is, by His nature, a perfectly free God. When the Bible speaks of Divine Liberty, it says, "But our God is in heaven; He does whatever He pleases" (Psalm 115:3). To argue "they exist" or "they do not" is an audacity equivalent to telling God, "You are sentenced to do this" on one hand, or "You are prohibited from doing this" on the other. When our Lord Jesus Christ taught about the working of the Holy Spirit, He used the wind as an example, saying, "The wind blows where it wishes... so is everyone who is born of the Spirit" (John 3:8). Just as no one can set a boundary for the wind, the Holy Spirit has the Divine Liberty to manifest gifts in any era and any place He chooses. The question contains a fundamental error because it strips away this freedom and locks God in the prison of human theory. Restricting God with human fences of "You must" or "You cannot" is a failure to understand the loftiness of the Almighty.

2. Focusing on the Gift Rather Than the Giver

The second error is that the question shifts the focus away from the Giver and toward the Gift. Asking "Do the gifts of grace exist?" directs one's attention toward the miracles, the tongues, or the prophecies. This causes the believer to wander in search of gifts or to fall into doubt regarding the living presence of God when gifts are not apparent. However, the Bible says, "But one and the same Spirit works all these things, distributing to each one individually as He wills" (1 Cor. 12:11). Here, the focus is on "Who did it?" rather than "What was done?" As Sovereigntists, we believe that even if God does not perform a miracle today, He is still the Miracle-Working God. When the question focuses on the "What happened?" event, it makes it seem as though we measure God only by His actions; this is an error similar to regarding Him as a slave or a worker. Our focus must be solely on the Sovereign God who gives the gift. He is God in His silence, and He is God in His miracles.

3. Restricting Divine Wisdom

The third and final point is that the question ignores the wisdom and foresight of God. Only He knows what the Church needs, and when and how to give it. Ephesians 4:7 says, "But to each one of us grace was given according to the measure of Christ’s gift." This phrase "according to the measure of Christ's gift" shows the standard of wisdom held by the Giver. As the Church moves through different ages, the type of gifts it requires may vary. God may expand the Gospel in one era by increasing miracles; in another, He may strengthen believers through the truth of His Word and the gift of perseverance. He does this through the richness of His counsel. As the Apostle Paul said in Romans 11:33, "Oh, the depth of the riches both of the wisdom and knowledge of God! How unsearchable are His judgments and His ways past finding out!" We, in our narrow minds, cannot restrict Divine wisdom by saying "there must be a gift today" or "there should not be." Because God is a Sovereign Father who knows what is best for His Church, we must leave the question to His wisdom and live in obedience.

In general, when we speak of “Sovereigntists,” we are referring to a stance that liberates God from human formulas, focuses on the Giver, and honors Divine wisdom. God still possesses the full power to heal the sick, to speak through prophecy, and to perform miracles today; however, He does this not because we say "they exist" or because we decided so by human formula. Conversely, He does not withhold them because we say "they do not exist." He does them only when He, in His own wisdom, finds it necessary for the edification of the Church. Therefore, the true spiritual question should not be the dry debate of "Do they exist or not?" but rather, “What does God, in His Sovereignty, desire to give for the benefit of the Church today?”

This position protects the believer from two dangerous extremes: it guards against restricting God by saying "He does not work" (Skepticism) and against challenging God by saying "Perform a miracle right now" (Presumption). Through this, a realization is created that “knowing God” (Theology) does not mean controlling Him, but rather surrendering to His Sovereignty. Therefore, we must move away from the spirit of debate over "Do they exist or not?" and transform it into a prayer of worship: "Lord, in Your Sovereignty and wisdom, grant whatever gift is beneficial for today's Church according to Your will." Accepting that God works as He pleases is the only Biblical path that ends theological strife and leads to true worship and submission to His will. "Knowing God" (Theology) is not about controlling Him, but about surrendering to His Sovereignty!

What about you? What kind of spiritual rest do you think you would find by moving away from these two extremes and surrendering to His Sovereignty? Share your thoughts with me.

May the grace and peace of our Lord Jesus Christ be with you all!"

 

የጸጋ ስጦታዎች ክርክርና የእግዚአብሔር ሉዓላዊ ነፃነት፡ ጥያቄው ራሱ ስህተት ሲሆን!

በቤተክርስቲያን ታሪክ ውስጥ ለዘመናት የቆየውና ምዕመኑን ለሁለት የከፈለው፣ በዘመናችንም ያሉ የክርስቲያን ነገረ-መለኮት ክርክሮች በአብዛኛው የሚያጠነጥኑት “የጸጋ ስጦታዎች በዚህ ዘመን አሉ ወይስ የሉም?” በሚሉ ሁለት የቆሙ ጽንፎች ላይ ነው።

📍 በአንድ በኩል ስጦታዎች ከሐዋርያት ሞትና ከመጽሐፍ ቅዱስ ተጽፎ መጠናቀቅ (Canonization) ጋር አብረው አክትመዋል የሚሉ “ሴሴሺየኒስቶች” (Cessationists) ሲሰለፉ፤

📍 በሌላ በኩል ደግሞ ስጦታዎች በሐዋርያት ዘመን እንደነበሩት ሁሉ ዛሬም በግድ መታየት አለባቸው የሚሉ “ኮንቲኒውየሺኒስቶች” (Continuationists) ይገኛሉ።

ሆኖም በጥልቀት ለተመለከተው ሰው፣ ይኽ “አሉ ወይስ የሉም?” የሚለው መሠረታዊ ጥያቄ ራሱ የግንዛቤ ስህተት ያለበትና መለኮታዊውን ባሕርይ የማይመጥን ድፍረት ነው። ጥያቄው እግዚአብሔርን በሰው ልጅ የታሪክ ንባብና በነገረ-መለኮት ቀመሮች ውስጥ ለመቆለፍ የሚሞክር በመሆኑ፣ ሰጪውን ትቶ ስለ ስጦታው የሚያሟግት ከንቱ ልፋት ሆኖ ይገኛል። እግዚአብሔር ለማንም ሕግና ሥርዓት የማይገዛ፣ በምክሩ የማይመረመርና በሥራው የማይወሰን ፍጹም ሉዓላዊ አምላክ መሆኑን መዘንጋት ትልቅ ውድቀት ነው።

እኛ ይኽንን ሚዛናዊ ዕይታ " ሶቨረይንታዝም" (Sovereigntism) ወይም "ሉዓላዊያን" ለማለት ወደድን። ስም መስጠቱ መጥፎ አይደለም ብዬ ነው። ይኽ አቋም ትኩረቱ በስጦታዎቹ መኖር ወይም አለመኖር ላይ ሳይሆን፣ ስጦታዎቹን የመግለጥ ፍጹም መብቱ የባለቤቱ የእግዚአብሔር ሉዓላዊ ነፃነት መሆኑን ያውጃል። እግዚአብሔርን “ይኽን ያደርጋል” ወይም “ይኽን አያደርግም” ብሎ በሰው ቀመር ውስጥ መዝጋት የመለኮትን እጅ እንደ መገደብ ይቆጠራል። ሐዋርያው ጳውሎስ በ1ኛ ቆሮንቶስ 12፥11 ላይ “ይኽን ሁሉ ግን ያ አንዱ መንፈስ እንደሚፈቅድ ለእያንዳንዱ ለብቻው እያካፈለ ያደርጋል” በማለት የነገሩ ባለቤት መንፈስ ቅዱስ መሆኑን ያረጋግጣል። ይኽ “እንደሚፈቅድ” የሚለው ሐረግ ለማን፣ መቼ፣ የትና በምን ዓይነት መጠን መስጠት እንዳለበት ውሳኔው የመለኮት እንጂ የሰው ልጅ ንድፈ-ሐሳብ አለመሆኑን ያሳያል። ስለዚህ እግዚአብሔር በአንድ ዘመን ቤተክርስቲያንን ለማነጽ ተአምራትን ሊያበዛ ይችላል፤ በሌላ ዘመን ደግሞ በጥበብና በቃል ስጦታዎች ሊያጸናት ይችላል። ይኽ የእርሱ የጥበብ ባለቤትነት እንጂ የሥራው መቋረጥ ወይም የመለወጡ ማረጋገጫ ተደርጎ ሊወሰድ አይገባውም። “ነፋስ ወደሚወደው ይነፍሳል” (ዮሐንስ 3:8)፤ ነፋስን ማንም ሰው “በዚህ በኩል እለፍ” ወይም “እዚህ ጋር ቁም” ሊለው እንደማይችል ሁሉ፣ መንፈስ ቅዱስም በቤተክርስቲያን ታሪክ ውስጥ የጸጋ ስጦታዎቹን የሚገልጥበት መንገድ ለማንም የሰው ልጅ ፍልስፍና አይገዛም።

🚩 “ስጦታዎች አቁመዋል” የሚለው ወገን፣ ሳያውቀው እግዚአብሔርን በታሪክ መዝገብ ቤት ውስጥ ያስራል። እግዚአብሔር ትላንት የሠራውን ዛሬም የመሥራት አቅም እያለው፣ “አይችልም” ወይም “አያደርግም” ብሎ መደምደም የመንፈስ ቅዱስን ሕያውነት መካድ ነው። ይኽ አቋም የመጽሐፍ ቅዱስን ሙሉ ሥልጣን ለማስከበር ቢሞክርም፣ ሳያውቀው የመንፈስ ቅዱስን ሕያውና በተለያየ አሠራር መገለጡን ወደ ቀዝቃዛ የታሪክ መዝገብነት ይለውጠዋል። እግዚአብሔር በፈለገው ሰዓትና ቦታ የፈለገውን ስጦታ የመግለጥ መብቱ የተጠበቀ በመሆኑ፣ “አቁሟል” የሚለው ድምዳሜ የእግዚአብሔርን ሉዓላዊነት የሚጋፋ ነው።

🚩 በአንጻሩ ደግሞ፣ “የጸጋ ስጦታዎች ሁልጊዜና በሁሉም ቦታ ሊኖሩ ይገባል” የሚለው ወገን፣ እግዚአብሔርን በሰው ፍላጎትና ስሜት ውስጥ የመዘወር አደጋ አለበት። ስጦታዎችን እንደ ግዴታ ወይም እንደ ቀመር ማየት፣ እግዚአብሔርን እንደ ሰራተኛ የመቁጠር ያህል ነው፤ ይኽም ለእግዚአብሔር የሚገባውን ሉዓላዊ ክብር ይነጥቃል። ስለዚህ “ስጦታዎች በየቀኑ ካልታዩ እግዚአብሔር የለም ወይም አልሰራም” የሚለው አመለካከት፣ እግዚአብሔርን በሰው ልጅ ቁጥጥር ስር ለማዋል መሞከር ነው።

የ“ሉዓላዊያን” እይታ ይኽ ጥያቄ፣ “የጸጋ ስጦታዎች በዚህ ዘመን አሉ ወይስ የሉም?”፣ ራሱ መሠረታዊ የሆነ የግንዛቤ ስህተት ያለበት መሆኑን የሚያረጋግጥባቸው ሦስት ሰፋ ያሉ መለኮታዊ ምክንያቶች አሉ፦

1. የመለኮትን ነፃነት መጋፋቱ

የመጀመሪያውና ዋናው ምክንያት ጥያቄው እግዚአብሔርን “አዎ” ወይም “አይደለም” በሚል የሰው ልጅ ጠባብ ቀመር ውስጥ ለማስገደድ መሞከሩ ነው። እግዚአብሔር በባሕርዩ ፍጹም ነፃ አምላክ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ ስለ መለኮታዊ ነፃነት ሲናገር “አምላካችንስ በላይ በሰማይ ነው፤ በሰማይም በምድርም የፈቀደውን ሁሉ አደረገ” (መዝ. 115፥3) ይላል። “አሉ” ወይም “የሉም” ብሎ መከራከር ግን እግዚአብሔርን በአንድ ወገን “ይኽን እንድታደርግ ተፈርዶብሃል” በሌላ ወገን ደግሞ “ይኽን እንዳታደርግ ታግደሃል” የማለት ያህል ድፍረት ነው። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ስለ መንፈስ ቅዱስ አሠራር ሲያስተምር ነፋስን እንደ ምሳሌ በመጥቀስ “ነፋስ ወደሚወደው ይነፍሳል... ከመንፈስ የተወለደ ሁሉ እንዲሁ ነው” (ዮሐ. 3፥8) ብሏል። ነፋስን ማንም ሰው “ዛሬ በዚህ በኩል ብቻ ንፈስ” ብሎ ድንበር ሊያበጅለት እንደማይችል ሁሉ፣ መንፈስ ቅዱስም በፈለገው ዘመንና በፈለገው ቦታ ስጦታውን የመግለጥ መለኮታዊ ነፃነት አለው። ጥያቄው ይኽንን ነፃነት ነጥቆ እግዚአብሔርን በሰው ልጅ የንድፈ-ሐሳብ እስር ቤት ውስጥ ስለሚቆልፈው መሠረታዊ ስህተት አለበት። እግዚአብሔርን "አለብህ" ወይም "አትችልም" በሚሉ ሰዋዊ አጥር ውስጥ ማገድ የአምላክን ልዑልነት አለመረዳት ነው።

2. ከሰጪው ይልቅ በስጦታው ላይ ማተኮሩ

ሁለተኛው ስህተት ጥያቄው ትኩረቱን ከሰጪው (The Giver) ነቅሎ ወደ ስጦታው (The Gift) ማዞሩ ነው። “የጸጋ ስጦታዎች አሉ ወይ?” ብሎ መጠየቅ፣ ትኩረቱን ወደ ተአምራቱ፣ ወደ ልሳኑ ወይም ወደ ትንቢቱ ያደርጋል። ይኽ ደግሞ አማኙን በስጦታዎች ፍለጋ ውስጥ እንዲባዝን ወይም ስጦታዎች ሲታጡ ደግሞ በእግዚአብሔር ሕያውነት ላይ ጥርጣሬ እንዲገባው ያደርጋል። ነገር ግን መጽሐፍ ቅዱስ “ይህን ሁሉ ግን ያ አንዱ መንፈስ እንደ ወደደ ለእያንዳንዱ ለራሱ እያካፈለ ያደርጋል” (1ቆሮ. 12፥11) ይላል። እዚህ ጋር ትኩረቱ “ማን አደረገው?” በሚለው ላይ እንጂ “ምን ተደረገ?” በሚለው ላይ አይደለም። “ሉዓላዊያን” እንደመሆናችን፣ እግዚአብሔር ዛሬ ተአምር ባያደርግ እንኳ እርሱ ዛሬም ተአምር አድራጊ አምላክ መሆኑን እናምናለን። ጥያቄው “ምን ተደረገ?” በሚለው ክስተት ላይ ሲያተኩር፣ እግዚአብሔርን በሥራው ብቻ የምንመዝነው ይመስላል፤ ይኽ ደግሞ እርሱን እንደ ባሪያ ወይም እንደ ሰራተኛ የመቁጠር ያህል ስህተት ነው። ትኩረታችን ሊሆን የሚገባው ስጦታውን በሚሰጠው ሉዓላዊ አምላክ ላይ ብቻ ነው። እርሱ በዝምታውም ውስጥ አምላክ ነው፤ በተአምራቱም ውስጥ አምላክ ነው።

3. የእግዚአብሔርን ጥበብ መገደቡ

ሦስተኛውና የመጨረሻው ነጥብ ጥያቄው የእግዚአብሔርን ጥበብና አርቆ አሳቢነት ችላ ማለቱ ነው። እግዚአብሔር ለቤተክርስቲያን የሚያስፈልጋትን መቼና እንዴት መስጠት እንዳለበት የሚያውቀው እርሱ ብቻ ነው። በኤፌሶን 4፥7 ላይ “ነገር ግን እንደ ክርስቶስ ስጦታ መጠን ለእያንዳንዳችን ጸጋ ተሰጠን” ይላል። ይኽ “እንደ ክርስቶስ ስጦታ መጠን” የሚለው ሐረግ ሰጪው ያለውን የጥበብ ልክ ያሳያል። ቤተክርስቲያን በተለያዩ ዘመናት ውስጥ ስታልፍ፣ በየዘመኑ የሚያስፈልጋት የስጦታ ዓይነት ሊለያይ ይችላል። እግዚአብሔር በአንድ ዘመን ተአምራትን በማብዛት ወንጌልን ሊያስፋፋ ይችላል፤ በሌላ ዘመን ደግሞ በቃሉ እውነትና በጽናት ስጦታ አማኞችን ሊያጸና ይችላል። ይኽንንም የሚያደርገው በምክሩ ባለጠግነት ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ በሮሜ 11፥33 ላይ “የእግዚአብሔር ባለ ጠግነትና ጥበብ እውቀቱም እንዴት ጥልቅ ነው፤ ፍርዱ እንዴት የማይመረመር ነው፥ ለመንገዱም ፍለጋ የለውም” እንዳለ፣ እኛ በጠባብ አእምሮአችን “ዛሬ ስጦታ ሊኖር ይገባል ወይም የለበትም” ብለን የእግዚአብሔርን ጥበብ ልንገደብ አንችልም። እግዚአብሔር ለቤተክርስቲያኑ የሚበጀውን የሚያውቅ ሉዓላዊ አባት ስለሆነ፣ ጥያቄውን ለእርሱ ጥበብ ትተን በታዛዥነት መኖር ይገባናል።

በአጠቃላይ፣ “ሉዓላዊያን” (Sovereigntists) ስንል፣ እግዚአብሔርን ከሰው ቀመር ነፃ የሚያወጣ፣ ትኩረቱን በሰጪው ላይ የሚያደርግ እና መለኮታዊ ጥበቡን የሚያከብር አቋም መያዛችንን ነው። እግዚአብሔር ዛሬም ድውያንን የመፈወስ፣ ትንቢትን የማናገር፣ ተአምራት የማድረግ ሙሉ አቅም አለው፤ ነገር ግን ይኽንን የሚያደርገው እኛ “አሉ” ስለአልን ወይም በሰው ቀመር ስለወሰንን፤ የማያደርገው ደግሞ እኛ "የሉም" ስላልን ሳይሆን፣ እርሱ በራሱ ጥበብና ለቤተክርስቲያን መታነጽ አስፈላጊ ሆኖ ሲያገኘው ብቻ የሚያደርገው ነው። እውነተኛው መንፈሳዊ ጥያቄ “አሉ ወይስ የሉም?” የሚለው ድርቅ ያለ ክርክር ሳይሆን፣ “እግዚአብሔር ዛሬ ለቤተክርስቲያኑ የሚበጀውን በሉዓላዊነቱ ምን ሊሰጥ ይወዳል?” የሚለው መሆን አለበት። ይኽ አቋም አማኙን ከሁለት አደገኛ ጽንፎች ይታደጋል፤ እግዚአብሔርን “አይሰራም” ብሎ ከመገደብ (Skepticism) እና እግዚአብሔርን “አሁኑኑ ተአምር አድርግ” ብሎ ከመፈታተን (Presumption) ይጠብቃል። በዚህም “እግዚአብሔርን ማወቅ” (Theology) ማለት እርሱን መቆጣጠር ሳይሆን ለእርሱ ሉዓላዊነት እጅ መስጠት መሆኑን ግንዛቤ ይፈጥራል። ስለዚህ “አሉ ወይስ የሉም?” ከሚል የክርክር መንፈስ ወጥቶ “ጌታ ሆይ፣ በሉዓላዊነትህና በጥበብህ ለዛሬዋ ቤተክርስቲያን የሚበጀውን ስጦታ እንደ ፈቃድህ ስጥ” ወደሚል ጸሎትና አምልኮ ሊለወጥ ይገባል። እግዚአብሔር እንደ ወደደ የሚሠራ አምላክ መሆኑን አምኖ መቀበል፣ የነገረ-መለኮት ክርክርን አቁሞ ወደ እውነተኛው አምልኮና ለፈቃዱ ወደ መገዛት የሚያመራ ብቸኛው መጽሐፍ ቅዱሳዊ መንገድ ነው። እግዚአብሔርን ማወቅ” (Theology) ማለት እርሱን መቆጣጠር ሳይሆን ለእርሱ ሉዓላዊነት እጅ መስጠት ነው!

እናንተስ? እግዚአብሔርን በሁለቱ ጽንፎች ከመገደብ ወጥታችሁ ለሉዓላዊነቱ እጅ ስትሰጡ ምን ዓይነት መንፈሳዊ እረፍት የምታገኙ ይመስላችኋል? አሳባችሁን አጋሩኝ።

የጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋና ሰላም ከሁላችሁ ጋር ይሁን!"

አምስቱ "ብቻዎች"

በታሪክ ማኅደር ውስጥ የቤተ ክርስቲያን ጉዞ በሰው ሰራሽ ወጎችና በሃይማኖታዊ ሥርዓቶች ጭጋግ ተከልሎ በነበረበት ወቅት፣ በ16ኛው ክፍለ ዘመን የተነሳው የተሐድሶ ንቅናቄ አምስት ደማቅ የብርሃን ጨረሮችን ፈነጠቀ። እነዚህ ጨረሮች "አምስቱ ሶላዎች" (The Five Solas) በመባል የሚታወቁ ሲሆን፣ "ሶላ" (Sola) የሚለው የላቲን ቃል "ብቻ" የሚል ትርጉም አለው። እነዚህ መርሖች የክርስትና እምነትን ወደ ጥንታዊውና ወደ ንጹሁ ምንጩ የመለሱ፣ የወንጌልን እውነተኛ ገጽታ የገለጡና የአማኙን ሕይወት ከሰው ሥልጣን ሥር አውጥተው በእግዚአብሔር ሉዓላዊነት ሥር ያሳረፉ የነፃነት አዋጆች ናቸው።

አምስቱ ሶላዎች በአንድነት ሲቆሙ የመዳንን መንገድ እንዲህ ሲሉ ይተርካሉ፣

1. በመጽሐፍ ቅዱስ ብቻ (Sola Scriptura) - የእውነት ሁሉ መለኪያና የመጨረሻው ሥልጣን የእግዚአብሔር ቃል ብቻ ነው።

2. በጸጋ ብቻ (Sola Gratia) - መዳናችን በገዛ ጥራታችን ወይም በሥራችን ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር ነፃ ስጦታና ቸርነት ብቻ ነው።

3. በእምነት ብቻ (Sola Fide) - በእግዚአብሔር ፊት ጻድቅ ሆነን የምንቆመው በክርስቶስ በማመን ብቻ እንጂ በሕግ ሥራ አይደለም።

4. በክርስቶስ ብቻ (Sola Christus) - በእግዚአብሔርና በሰው መካከል ያለው ብቸኛው መካከለኛና አዳኝ ኢየሱስ ክርስቶስ ብቻ ነው።

5. ለእግዚአብሔር ክብር ብቻ (Sola Deo Gloria) - ከፍጥረት ጀምሮ እስከ መዳን ድረስ ያለው ክንውን ሁሉ የሚከናወነው ለእግዚአብሔር ታላቅ ክብር ብቻ ነው።

እነዚኽ አምስት መሠረቶች ዝም ብለው የሥነ-መለኮት ንድፈ ሐሳቦች አይደሉም፤ ይልቁንም አማኙ በጸጋ ተመርጦ፣ በእምነት ጸድቆ፣ በክርስቶስ ታርቆ፣ በቃሉ ተመርቶ፣ ለእግዚአብሔር ክብር እንዲኖር የሚያደርጉ የሕይወት መንገዶች ናቸው። ዛሬም ድረስ ቤተ ክርስቲያን ከእውነት ጎዳና እንዳትወጣ የሚጠብቋት፣ መንፈሳዊ ማንነቷን የሚመዝኑ የወርቅ ሚዛኖች ሆነው ያገለግላሉ።

1. "መጽሐፍ ቅዱስ ብቻ"

የቤተ ክርስቲያን ታሪክ አቅጣጫውን በቀየረበት በ16ኛው ክፍለ ዘመን የተሐድሶ ንቅናቄ ወቅት፣ "መጽሐፍ ቅዱስ ብቻ" (Sola Scriptura) የሚለው መርሕ እንደ አንድ ተራ የሃይማኖት መፈክር ሳይሆን፣ እንደ መንፈሳዊና ዕውቀታዊ አብዮት ነበር ብቅ ያለው። ይህ መርሕ ቤተ ክርስቲያን ለዘመናት ተብትበው የያዟትን ሰዋዊ ወጎችና የሊቃውንት ትርጓሜዎች ከፈጣሪ ቃል ጋር እኩል የማሰለፍ አባዜን በመገዳደር፣ መጽሐፍ ቅዱስ ብቻውን ለማንኛውም ክርስቲያናዊ እምነትና ተግባር የመጨረሻውና የማይሻረው የበላይ ሥልጣን መሆኑን ያውጃል። ይህ አስተምህሮ መጽሐፍ ቅዱስ ከሌሎች መጻሕፍት የተለየ "መነሻ" እንዳለው ይሞግታል፤ ይኸውም ቃሉ የሰዎች የሥነ-ጽሑፍ ውጤት ሳይሆን፣ በመለኮታዊ እስትንፋስ (Theopneustos) የተቃኘና የእግዚአብሔርን የማንነት መገለጫ የያዘ በመሆኑ ነው። ቅዱስ ጳውሎስ "የእግዚአብሔር ሰው ፍጹምና ለበጎ ሥራ ሁሉ የተዘጋጀ ይሆን ዘንድ፥ የእግዚአብሔር መንፈስ ያለበት መጽሐፍ ሁሉ ለትምህርትና ለተግሣጽ ልብንም ለማቅናት በጽድቅም ላለው ምክር ደግሞ ይጠቅማል" (2ኛ ጢሞቴዎስ 3:16-17) በማለት እንደተናገረው፣ መጽሐፍ ቅዱስ በራሱ በቂ፣ በራሱ ግልጽና በራሱ ተርጓሚ በመሆን የሰው ልጅን ሕሊና ለፈጣሪ ፈቃድ ብቻ የሚያስገዛ ብቸኛው መስታወት ሆኖ ይቆማል።

የ"መጽሐፍ ቅዱስ ብቻ"  ኃያልነት የሚመነጨው መጽሐፍ ቅዱስን እንደ አንድ የምክር መጽሐፍ ሳይሆን፣ እንደ ፍጹም መለኮታዊ ቀኖና ከመመልከት ነው። ምሁራዊ በሆነው የሥነ-መለኮት እይታ፣ ይህ መርሕ ቤተ ክርስቲያን የመጽሐፍ ቅዱስ "ፈጣሪ" ሳትሆን "ተቀባይና ጠባቂ" መሆኗን ያስምርበታል። ቤተ ክርስቲያን የመጽሐፍ ቅዱስን ሥልጣን አታጸድቅም፤ ይልቁንም የመጽሐፍ ቅዱስ ሥልጣን ቤተ ክርስቲያንን ያጸድቃታል። ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በዘመኑ የነበሩትን የሃይማኖት መሪዎች "ስለ ወጋችሁ የእግዚአብሔርን ቃል ሻራችሁ" (ማቴዎስ 15:6) በማለት የገሰጻቸው፣ የሰው ሥርዓት ከእግዚአብሔር ቃል በላይ ሊሆን እንደማይችል ለማስገንዘብ ነው።

ይኽ መሠረታዊ ልዩነት በመካከለኛው ዘመን የነበረውን "ቤተ ክርስቲያን ከመጽሐፍ ቅዱስ በላይ ናት" የሚለውን አስተሳሰብ ገልብጦታል። ቃሉ በራሱ የተሟላ መሆኑን (Sufficiency of Scripture) ስንረዳ፣ ለማዳን ለሚበቃ እውቀትም ሆነ ለቅድስና ሕይወት ከቃሉ ውጪ ሌላ "ልዩ መገለጥ" ወይም የሰዎች ፍልስፍና እንደማያስፈልግ እንረዳለን። ነቢዩ ዳዊት "ሕግህ ለእግሬ መብራት፥ ለመንገዴም ብርሃን ነው" (መዝሙር 119:105) እንዳለ፣ ቃሉ አማኙን ለመምራት ብቁ ነው። ይህ ጽንሰ-ሐሳብ የአማኙን ሕሊና ከሰዋዊ አምባገነንነት ነፃ በማውጣት፣ እያንዳንዱ ግለሰብ በእግዚአብሔር ቃል ፊት በቀጥታ እንዲቆም የሚያደርግ መንፈሳዊ ሉዓላዊነትን ያጎናጽፋል።

በተጨማሪም፣ ይኽ መርሕ የመጽሐፍ ቅዱስን ግልጽነት (Perspicuity) አጥብቆ ይሟገታል። መጽሐፍ ቅዱስ ለተመረጡ ጥቂት ሊቃውንት ብቻ የተሰጠ ምስጢራዊ ኮድ ሳይሆን፣ በመንፈስ ቅዱስ እርዳታ ለሚመጣ ማንኛውም ትጉህ አንባቢ የመዳንን መንገድ በግልጽ የሚያሳይ ብርሃን ነው። በቤርያ የነበሩት አማኞች "ነገሩ እንደዚሁ ይሆንን? ብለው ዕለት ዕለት መጻሕፍትን እየመረመሩ ቃሉን በሙሉ ፈቃድ ተቀበሉ" (የሐዋርያት ሥራ 17:11) ተብሎ እንደተጻፈ፣ እውነትን የመመርመር ሥልጣን የእያንዳንዱ አማኝ ድርሻ ነው። ጥልቅ ጥናትና ታሪካዊ ዳራ አያስፈልግም ማለት አይደለም፤ ይልቁንም የመጽሐፍ ቅዱስ ዋናው መልእክት፣ ማለትም የክርስቶስ የማዳን ሥራ፣ በጣም ግልጽ ከመሆኑ የተነሳ ትርጓሜው በቤተ ክርስቲያን ባለሥልጣናት ቁጥጥር ስር መውደቅ የለበትም ማለት ነው። "መጽሐፍ ቅዱስ ራሱን ይተረጉማል" (Scriptura sacra sui ipsius interpres) የሚለው መርሕ፣ አንዱ ግልጽ ያልሆነ ክፍል በሌላው ግልጽ በሆነ ክፍል መቃኘት እንዳለበት ያስተምረናል። ይህም ሥነ-መለኮት በግላዊ ስሜት ወይም በወቅታዊ የፖለቲካ ፍላጎት እንዳይበረዝ የሚከላከል ሳይንሳዊና መንፈሳዊ አጥር ነው።

"መጽሐፍ ቅዱስ ብቻ" ዛሬም ድረስ ለዘመናዊው ዓለም የሚሰጠው ትርጉም እጅግ ከፍተኛ ነው። ፍጹም የሆነ የእውነት መለኪያ በጠፋበትና "የእኔ እውነት" እና "የአንተ እውነት" በሚሉ አንጻራዊ አመለካከቶች ዓለም በታወረችበት በዚህ ዘመን፣ ይህ መርሕ የማይናወጥ ቋጥኝ ሆኖ ያገለግላል። መጽሐፍ ቅዱስ ከባህል፣ ከልማድና ከሰው ሰራሽ ሕጎች በላይ ሆኖ ሲቀመጥ፣ ማኅበረሰቡን ከሥነ-ምግባር ውድቀትና ከመንፈሳዊ ድንቁርና ይታደጋል። "መጽሐፍ ቅዱስ ብቻ" ማለት መጻሕፍትን መጥላት ሳይሆን፣ ሁሉንም መጻሕፍትና ትምህርቶች በ"መጽሐፉ" ሚዛን መመዘን ማለት ነው። ይህ ኃያል መርሕ የአማኙን ልብ ወደ ክርስቶስ፣ አእምሮውን ወደ እውነት፣ ሕይወቱን ደግሞ ወደ እግዚአብሔር ክብር የሚመራ ዘላቂ የመንፈሳዊ ተሐድሶ ሞተር ነው።

2. "ክርስቶስ ብቻ"

"ክርስቶስ ብቻ" የሚለው መርሕ 'ተመልሶ' ብቅ ያለበት ታሪካዊ ዐውድ፣ በሰውና በእግዚአብሔር መካከል በርካታ 'መካከለኛ ድልድዮች' ተገንብተው በነበረበት ወቅት ነው። በመካከለኛው ዘመን የነበረው ሥነ-መለኮት አማኙ ወደ እግዚአብሔር ለመቅረብ በቅዱሳን አማላጅነት፣ በድንግል ማርያም ልመናና በቤተ ክርስቲያን ቀኖናዊ ሥርዓቶች ውስጥ ማለፍ እንዳለበት ያስተምር ነበር። ይኽ ደግሞ ክርስቶስ በመስቀል ላይ የከፈለውን ፍጹም መሥዋዕትነት "ያልተሟላ" ወይም "ረዳት የሚሻ" አስመስሎት ቆይቷል። "ክርስቶስ ብቻ" ግን ይኽንን የተሳሳተ ግንዛቤ በመስበር፣ በኃጢአት ምክንያት የተቋረጠውን የሰውና የእግዚአብሔር ግንኙነት ለመጠገን ክርስቶስ ብቸኛውና በቂው መንገድ መሆኑን አወጀ። ሐዋርያው ጳውሎስ "በእግዚአብሔርና በሰውም መካከል ያለው መካከለኛው ደግሞ አንድ አለ" (1ኛ ጢሞ. 2፥5) ሲል፣ ይኽ "አንድ" የሚለው ቃል ሌላ ሁለተኛ ወይም ተባባሪ መካከለኛን ፈጽሞ የሚያስወግድ ነው። ክርስቶስ ሙሉ ሰውና ሙሉ አምላክ በመሆኑ፣ ሰውን ወክሎ የእግዚአብሔርን ፍትሕ ለማርካት፣ እግዚአብሔርን ወክሎ ደግሞ የሰውን ልጅ ለመታደግ ብቁ የሆነው እርሱ ብቻ ነው።

የ"ክርስቶስ ብቻ" መርሕ ጥልቀት ይበልጥ የሚታየው ክርስቶስ የያዛቸውን ሦስት ታላላቅ ማዕረጎች ስንመረምር ነው። በመጀመሪያ፣ ክርስቶስ እንደ "ነቢይ" የእግዚአብሔር የመጨረሻ ቃል ነው። ዕብራውያን 1፥1-2 እንደሚለው፣ እግዚአብሔር ቀድሞ በነቢያት ቢናገርም፣ "በልጁ በዚህ ዘመን መጨረሻ ለእኛ ተናገረን"። ይኽ ማለት ከክርስቶስ ውጭ የሚመጣ ማንኛውም 'አዲስ መገለጥ' ወይም የሰዎች ፍልስፍና ከእውነት መንገድ የሚያወጣ መሆኑን ያሳያል። በሁለተኛ ደረጃ፣ ክርስቶስ እንደ "ካህን" ራሱን መሥዋዕት አድርጎ ያቀረበና ዛሬም የሚማልድ ነው። በመካከለኛው ዘመን የነበረው 'የክህነት ሥርዓት' ካህናትን እንደ "ጸጋ ማከፋፈያ" ይመለከት ነበር፤ "ክርስቶስ ብቻ" ግን አማኙ በቀጥታ ወደ ጸጋው ዙፋን መቅረብ እንደሚችልና የክርስቶስ መሥዋዕትነት ድጋሚ የማይቀርብ (Non-repeatable) ፍጹም ሥራ መሆኑን ያረጋግጣል። በሦስተኛ ደረጃ፣ ክርስቶስ እንደ "ንጉሥ" የቤተ ክርስቲያን ብቸኛ ራስ ነው። ማንኛውም ምድራዊ መሪ ወይም ድርጅት በክርስቶስ መንጋ ላይ ፍጹም ሉዓላዊ ሥልጣን ሊኖረው አይችልም። ቤተ ክርስቲያን የምትመራው በሰው ሕግ ሳይሆን በክርስቶስ መንፈሳዊ አገዛዝ ብቻ ነው።

የ"ክርስቶስ ብቻ" መርሕ አንዱ ትልቁ ፋይዳ ለአማኙ የሚሰጠው የደኅንነት እርግጠኝነት ነው። መዳን 99% በክርስቶስ፣ 1% ደግሞ በሰው ጥረት ወይም በ'ቅዱሳን' እርዳታ የሚሆን ቢሆን ኖሮ፣ የሰው ልጅ ያቺን 1% ማሟላቱን በምንም መንገድ ሊያረጋግጥ አይችልም ነበር። ይኽ ደግሞ አማኙን በጭንቀትና በፍርሃት ውስጥ ይተወዋል። ነገር ግን ጌታ በመስቀል ላይ "ተፈጸመ" (ዮሐንስ 19:30) ሲል፣ የሰው ልጅ መዳን የሚያስፈልገውን ዋጋ በሙሉ ከፍሎ ማጠናቀቁን ማወጁ ነው። በዚኽ መርሕ መሠረት፣ 'ጽድቅ' ከሰው ወደ እግዚአብሔር የሚወጣ ሳይሆን፣ ከክርስቶስ ወደ አማኙ የሚሰጥ (Imputed Righteousness) ስጦታ ነው። አማኙ በራሱ ቅድስና ሳይሆን በክርስቶስ ፍጹም ጽድቅ ተሸፍኖ በእግዚአብሔር ፊት ይቆማል። ይኽ ትምህርት የሰውን ትምክህት ሙሉ በሙሉ የሚያጠፋና ክብርን ሁሉ ለክርስቶስ ብቻ የሚሰጥ ነው። መዳን የጋራ ሥራ ሳይሆን፣ የክርስቶስ ብቻ ብቸኛ ድል ነው፤ እኛም የዚኽ ድል ተካፋዮች የምንሆነው በእርሱ ላይ በሚኖረን እምነት ብቻ ነው።

በዛሬው ዓለም "ክርስቶስ ብቻ" የሚለው መርሕ ከሁለት አቅጣጫዎች ጥቃት እየደረሰበት ይገኛል። በአንድ በኩል፣ "ሁሉም ኃይማኖቶች ወደ አንድ አምላክ ይወስዳሉ" የሚለው የኃይማኖት ብዝኃነት (Pluralism) ክርስቶስን ከብቸኛ መንገድነት አውርዶ እንደ አንዱ "ጥሩ መምህር" ብቻ ለማየት ይሞክራል። በሌላ በኩል ደግሞ፣ በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሰዋዊ መሪዎችን፣ "ነቢያትንና ሐዋርያትን" የሚባሉትን እንደ ልዩ የጸጋ በርና እንደ አማላጅ የመመልከት አዝማሚያ እንደገና እያገረሸ ይገኛል። በዚህ ዐውድ "ክርስቶስ ብቻ" እንደገና ሊሰበክ የሚገባው ወሳኝ እውነት ነው። አማኙን ከሰው አምልኮና ከኃይማኖታዊ ባርነት ነፃ የሚያወጣው ይኽ መርሕ ነው። ክርስቶስ በቂ ከሆነ፣ ሌላ መካከለኛ አያስፈልግም፤ ክርስቶስ ካዳነን፣ መዳናችን የተሟላ ነው፤ ክርስቶስ የሚማልድልን ከሆነ፣ ጸሎታችን ይሰማል። ይኽ መርሕ የክርስትናን እምነት ከማንኛውም ሃይማኖታዊ ድብልቅልቅነት (Syncretism) የሚጠብቅና የአምልኮአችንን ማዕከል በክርስቶስ ላይ ብቻ የሚተክል የሕይወት መልሕቅ ነው።

3. "በጸጋ ብቻ"

"በጸጋ ብቻ" የሚለው መርሕ ትርጉም የሚኖረው፣ በመጀመሪያ የሰው ልጅ ያለበትን አስከፊ የኃጢአት ደረጃ ስንረዳ ነው። የተሐድሶው ሥነ-መለኮት እንደሚያስተምረው፣ የሰው ልጅ በውድቀት ምክንያት "በበጎ ሥራው እግዚአብሔርን ደስ ማሰኘት" የሚችልበትን አቅም ብቻ ሳይሆን፣ ወደ እግዚአብሔር የመምጣት "ፍላጎቱን" ጭምር አጥቷል። ሰው በኃጢአቱ ምክንያት በመንፈስ "ሙት" እንደመሆኑ (ኤፌ. 2፥1)፣ ሙት ደግሞ ራሱን በራሱ ማንሳት እንደማይችል ሁሉ፣ የሰው ልጅም ያለ እግዚአብሔር ቀዳሚ ረድኤት ወደ ሕይወት ሊመጣ አይችልም። በመሆኑም ጸጋ ማለት ለደካማ ሰው የሚሰጥ "ተጨማሪ ኃይል" ሳይሆን፣ ለሞተ ሰው የሚሰጥ "ሕይወት" ነው። ይኽ መርሕ መዳንን ከሰው ልጅ 'ብቃት' አውጥቶ በእግዚአብሔር "ቸርነት" ላይ ብቻ ይተክለዋል። ጸጋ እግዚአብሔር ለእኛ ያለው ሞገስ ብቻ ሳይሆን፣ በውስጣችን የሚሠራና ፈቃዳችንን ወደ በጎ የሚለውጥ መለኮታዊ ኃይልም ጭምር ነው።

በተሐድሶው ወቅት የነበረው ትልቁ ክርክር "ሰው ለመዳኑ ምን ያህል ድርሻ አለው?" በሚለው ነጥብ ላይ ነበር። በመካከለኛው ዘመን የነበረው አስተሳሰብ "እግዚአብሔር ጸጋውን ይሰጣል፣ ሰው ደግሞ በነፃ ፈቃዱ ይተባበራል" (Synergism) የሚል ነበር። ነገር ግን "በጸጋ ብቻ" ይኽንን ሐሳብ በመቃወም መዳን "Monergistic" ወይም የእግዚአብሔር ብቸኛ ሥራ መሆኑን ያውጃል። እግዚአብሔር የሰውን ልጅ ለማዳን ሲነሳ፣ በሰው ውስጥ ያየው አንዳች "መልካም ነገር" ኖሮ ሳይሆን፣ በገዛ ሉዓላዊ ፈቃዱና በምሕረቱ ባለጠግነት ምክንያት ነው። ሐዋርያው ጳውሎስ በሮሜ 9፥16 ላይ “እንግዲህ ምሕረት ለወደደ ወይም ለሮጠ አይደለም፥ ከሚምር ከእግዚአብሔር ነው እንጂ” ሲል፣ የመዳን መነሻውም ሆነ መድረሻው የእግዚአብሔር ጸጋ መሆኑን ማረጋገጡ ነው። ይኽ መርሕ እግዚአብሔርን "ረዳት አዳኝ" ከመሆን አውጥቶ "ብቸኛ አዳኝ" እና "የሕይወት ምንጭ" ወደ መሆን ዙፋኑ ይመልሰዋል።

"በጸጋ ብቻ" የሚለው ትምህርት የሰውን ልጅ ትዕቢት ሙሉ በሙሉ የሚያፈርሰ ሥነ-መለኮታዊ መሣሪያ ነው። መዳን በከፊልም ቢሆን በሰው ሥራ፣ በጾም፣ በጸሎት ወይም በሃይማኖታዊ ትጋት ላይ የተመሠረተ ቢሆን ኖሮ፣ ሰው በእግዚአብሔር ፊት "ይገባኛል" የማለትና የመመካት ዕድል ይኖረው ነበር። ነገር ግን መዳን 100% የእግዚአብሔር ስጦታ መሆኑን ስንረዳ፣ ብቸኛው ምላሻችን ትሕትናና ምስጋና ብቻ ይሆናል። ይኽ ጸጋ አማኙን ከኃጢአት በደል ነፃ የሚያወጣ ብቻ ሳይሆን፣ ለቅድስና ሕይወትም የሚያበቃ ነው። ቲቶ 2፥11-12 እንደሚለው "ሰዎችን ሁሉ የሚያድን የእግዚአብሔር ጸጋ ተገልጦአልና፤ ይህም ጸጋ፥ ኃጢአተኝነትንና ዓለማዊ ምኞትን ክደን . . . ራሳችንን በመግዛትና በጽድቅ እግዚአብሔርንም በመምሰል በአሁኑ ዘመን እንድንኖር ያስተምረናል"። ስለዚህ ጸጋ ለኃጢአት ፈቃድ የሚሰጥ "የላላ አኗኗር" ሳይሆን፣ ለእግዚአብሔር ክብር እንድንኖር አቅም የሚሰጠን "መለኮታዊ ሞተር" ነው።

"በጸጋ ብቻ" የሚለው መርሕ ለአማኙ የሚሰጠው ትልቁ በረከት "መንፈሳዊ ዕረፍት" ነው። ይኽ ዕረፍት የሚመነጨው መዳናችን በራሳችን ብቃት፣ ጥረት ወይም በማንነታችን ላይ የተመሠረተ አለመሆኑን ከመረዳት ነው። መዳን በከፊልም ቢሆን በእኛ የሥነ-ምግባር ጥንካሬ ወይም ስህተት ባለመሥራት ላይ የተንተራሰ ቢሆን ኖሮ፣ ዛሬ በሠራነው ድካም ምክንያት ነገ ደኅንነታችንን ልናጣ እንችላለን በሚል የማያቋርጥ የሕሊና ጭንቀትና ፍርሃት እንዋጥ ነበር። ነገር ግን መዳን የጀመረው በእግዚአብሔር የማይለወጥ ጸጋና ሉዓላዊ በጎነት በመሆኑ፣ አማኙ ትኩረቱን ከራሱ ድካም አውጥቶ በእግዚአብሔር ፍጹም አዳኝነት ላይ እንዲያሳርፍ ያደርገዋል።

ይኽ መርሕ እግዚአብሔር የወደደንና የፈለገን ገና በኃጢአታችን ሳለን (ሮሜ 5፥8) መሆኑን በማረጋገጥ፣ የእግዚአብሔር ጸጋ ከሰው ልጅ ውድቀትና ድካም ይልቅ እጅግ ኃያል መሆኑን ያስገነዝባል። በዚህም ምክንያት አማኙ በደካማነቱና በውድቀቱ ጊዜ እንኳ ተስፋ ቆርጦ ከመኮነን ይልቅ፣ ወደ ሚምረውና ወደሚረዳው አምላክ በንስሐ የመመለስ ድፍረት ያገኛል። ምክንያቱም የደኅንነቱ መሠረት በእርሱ የሚዋዥቅ ጥንካሬ ላይ ሳይሆን፣ በማይለወጠውና ሁልጊዜ ታማኝ በሆነው በእግዚአብሔር ማንነት ላይ የተመሠረተ ስለሆነ ነው። "በጸጋ ብቻ" መኖር ማለት በራስ አቅምና ብቃት ላይ ተስፋ መቁረጥ፣ ነገር ግን በእግዚአብሔር ወሰን በሌለው ምሕረት ላይ ሙሉ በሙሉ መታመንና መደገፍ ማለት ነው።

4. "በእምነት ብቻ"

የ"በእምነት ብቻ" መርሕ ፋይዳው ጎልቶ የሚታየው፣ በእግዚአብሔር ፍጹም ቅድስና እና በሰው ልጅ የኃጢአት ጥልቀት መካከል ያለውን ገደል ስንረዳ ነው። እግዚአብሔር ፍጹም ጻድቅ በመሆኑ ኃጢአትን ዝም ብሎ ማለፍ አይችልም፤ የሰው ልጅ ደግሞ በውድቀት ምክንያት የቱንም ያህል በጎ ሥራ ቢሠራ የእግዚአብሔርን የጽድቅ መመዘኛ ሊያሟላ አይችልም። በመካከለኛው ዘመን የነበረው ሥነ-መለኮት ይህንን ክፍተት ለመሙላት "ሰው የተወሰነውን ያህል ይጣር፣ እግዚአብሔር ደግሞ የቀረውን ይሞላል" የሚል "ሲነርጂያዊ" (Synergistic) አስተሳሰብ ነበረው። ነገር ግን "በእምነት ብቻ" ይህንን ተስፋ ቢስ ድካም በመስበር፣ ጽድቅ ከሰው ጥረት የሚመነጭ ሳይሆን ከእግዚአብሔር የሚሰጥ መሆኑን አወጀ። ሐዋርያው ጳውሎስ በሮሜ 4፥5 ላይ “ነገር ግን ለማይሠራ፥ ኃጢአተኛውንም በሚያጸድቅ ለሚያምን ሰው እምነቱ ጽድቅ ሆኖ ይቆጠርለታል” ሲል፣ ጽድቅ የሥራ ውጤት ሳይሆን የእምነት ውጤት መሆኑን ያረጋግጣል። ይኽ መርሕ አማኙ በእግዚአብሔር ፊት ተቀባይነት ለማግኘት በራሱ ማንነት ላይ ሳይሆን በክርስቶስ ማንነት ላይ ብቻ እንዲደገፍ በማድረግ፣ ሕሊናውን ከሥራ ቀንበር ነፃ ያወጣል።

በ"በእምነት ብቻ" አስተምህሮ ውስጥ ማዕከላዊው ሐሳብ "መቆጠር" የሚለው ጽንሰ-ሐሳብ ነው። ይኽ ሐሳብ መጽደቅ ማለት አንድ ሰው በባሕርይው "ጻድቅ ሆነ" ማለት ሳይሆን፣ በእግዚአብሔር የፍርድ አደባባይ "ጻድቅ ተብሎ ታወጀ" ማለት መሆኑን ያስረዳል። በእምነት አማካኝነት በኃጢአተኛው ሰውና በክርስቶስ መካከል "ታላቅ ልውውጥ" ይደረጋል፤ የእኛ ኃጢአትና በደል በክርስቶስ ላይ ተቆጥሮ እርሱ በመስቀል ላይ ስለ እኛ ተቀጣ፣ የክርስቶስ ፍጹም ጽድቅና ታዛዥነት ደግሞ በእኛ ላይ ተቆጥሮ እኛ በእግዚአብሔር ፊት እንደ ጻድቅ እንታያለን። ይኽ ጽድቅ "Extra Nos" (ከእኛ ውጭ ያለ) የተባለበት ምክንያት፣ ምንጩ በእኛ ውስጥ ያለ ቅድስና ሳይሆን በክርስቶስ የተፈጸመ ሥራ ስለሆነ ነው። ስለዚህ አማኙ በእግዚአብሔር ፊት የሚቆመው በገዛ ጽድቁ ግራ ተጋብቶ ሳይሆን፣ በክርስቶስ ጽድቅ ተሸፍኖና በድፍረት ነው። ይኽ መርሕ እግዚአብሔር ኃጢአተኛውን ሳይቀጣ እንዴት ጻድቅ ሊያደርገው እንደሚችል የሚያሳይ የመለኮታዊ ጥበብ መግለጫ ነው።

ብዙዎች "በእምነት ብቻ" የሚለውን መርሕ ሲሰሙ፣ እምነት ራሱ እንደ አንድ "በጎ ሥራ" ወይም አምላክን ለማግባቢያ የሚቀርብ "ብቃት" አድርገው ይሳሳታሉ። ነገር ግን እምነት መዳንን የሚያስገኝ "መሠረት" ሳይሆን መዳንን የሚቀበል "መሣሪያ" (Instrumental Cause) ነው። እምነት በራሱ ዋጋ ኖሮት ሳይሆን፣ ዋጋ ያለውን የክርስቶስን ሥራ አጥብቆ ስለሚይዝ ብቻ ያጸድቃል። ልክ አንድ የተራበ ሰው ምግብ የሚቀበልበት እጅ ምግቡን እንደማይተካ ሁሉ፣ እምነትም ጸጋውን ይቀበላል እንጂ ጸጋውን አይፈጥረውም። እምነት "ባዶ እጅ" ነው፤ ባዶነቱ ደግሞ የእግዚአብሔርን ሙላት ለመቀበል ምቹ ያደርገዋል። ይኽ እይታ አማኙ "እምነቴ ጠንካራ ነው ወይስ ደካማ?" ብሎ በራሱ ላይ ከማተኮር ይልቅ "የማምንበት ክርስቶስ ታማኝ ነውን?" ብሎ ወደ አዳኙ እንዲመለከት ያደርገዋል። እምነት ትኩረቱን ወደ ራሱ ሳይሆን ወደ ክርስቶስ የሚያደርግ መለኮታዊ ስጦታ በመሆኑ፣ ክብርን ሁሉ ወደ ሰጪው ይመልሳል።

"በእምነት ብቻ" የሚለው መርሕ ሥራን ወይም ቅድስናን ከክርስቲያን ሕይወት የሚያገለል ተደርጎ ሊወሰድ አይገባም፤ ይልቁንም የሥራን "ቦታ" በትክክል የሚያስቀምጥ መነጽር ነው። "በእምነት ብቻ" መጽደቅ ማለት ሥራ አያስፈልግም ማለት ሳይሆን፣ ሥራ ለመጽደቅ "ቅድመ ሁኔታ" (Cause) መሆኑ ቀርቶ የመጽደቅ "ውጤት" (Evidence) መሆኑን ማሳየት ነው። እውነተኛ እምነት በተፈጥሮው ፍሬያማ ነው። አንድ ዛፍ ሕያው መሆኑ የሚታወቀው ፍሬ በማፍራቱ እንደሆነ ሁሉ፣ አንድ አማኝ በእውነት ማመኑ የሚታወቀው በሕይወቱ በሚታይ የመቀደስና የበጎ ሥራ ፍሬ ነው። ማርቲን ሉተር እንደገለጸው "እኛ የምንጸድቀው በእምነት ብቻ ነው፣ ነገር ግን የሚያጸድቀው እምነት ግን ብቻውን (ከሥራ ተለይቶ) አይኖርም"። ይኽ ማለት ሥራ መዳንን ሊገዛ ወይም ሊጨምር አይችልም፤ ነገር ግን መዳን በሰው ውስጥ መኖሩን የሚያረጋግጥ ምስክር ነው። አማኙ መልካም ሥራን የሚሠራው እግዚአብሔርን ፈርቶ ወይም ደኅንነቱን ላለማጣት ተጨንቆ ሳይሆን፣ ለተሰጠው ነፃ ጽድቅ ባለው ፍቅርና ምስጋና ተገፋፍቶ ነው። ይህም ክርስቲያናዊ ምግባርን ከባርነት ግዴታነት አውጥቶ ወደ ነፃነት አገልግሎት ይለውጠዋል።

"በእምነት ብቻ" የሚለው መርሕ የክርስትና እምነት የቆመበት ወይም የሚወድቅበት አንቀጽ ነው። ይኽ መርሕ በጠፋበት ዘመን ሁሉ ቤተ ክርስቲያን ወደ ሕግተኝነትና ወደ ሰዋዊ ጥረት ባርነት ትመለሳለች። "በእምነት ብቻ" ለአማኙ የሚሰጠው የሕሊና ዕረፍት ወደር የለውም፤ ምክንያቱም መጽደቃችን በማይለወጠው የክርስቶስ ሥራ ላይ እንጂ በእኛ በሚዋዥቅ ማንነት ላይ የተመሠረተ አለመሆኑን ስለሚያረጋግጥ ነው። ይኽ መርሕ ዛሬም ድረስ እራሳቸውን በራሳቸው ለማጽደቅ ለሚደክሙ፣ በኃጢአት በደል ለተጨነቁና በኃይማኖታዊ ሥርዓቶች ለታከቱ ነፍሳት ሁሉ ብቸኛው የምስራች ነው። በአንድ በኩል መዳንን በሥራ ለማግኘት ከሚደረግ "ሕግተኝነት" (Legalism)፣ በሌላ በኩል ደግሞ እምነት አለኝ እያሉ በኃጢአት ከመመላለስም (Antinomianism) ይታደጋል። ክብርን ሁሉ ለእግዚአብሔር የሚሰጥ፣ ሰውን በትሕትና የሚያኖርና ለፍቅር አገልግሎት ኃይል የሚሆን ዘላለማዊ እውነት ነው።

5. "ለእግዚአብሔር ክብር ብቻ"

"ለእግዚአብሔር ክብር ብቻ" የሚለው መርሕ ከሌሎቹ አራት መርሖች የሚለየው፣ እርሱ የመዳን "መንገድ" ሳይሆን የመዳን "መጨረሻ" በመሆኑ ነው። መጽሐፍ ቅዱስ ብቻውን ባለሥልጣን የሆነው፣ ጸጋ ብቻውን ያዳነው፣ እምነት ብቻውን ያጸደቀውና ክርስቶስ ብቻውን መካከለኛ የሆነው ለምንድን ነው? ለሚለው ጥያቄ ምላሹ "ለእግዚአብሔር ክብር ብቻ" የሚል ነው። ይኽ መርሕ እግዚአብሔር ሰውን ያዳነው ሰውን ስላስፈለገው ወይም በሰው ውስጥ አንዳች የሚጎድለው ነገር ኖሮ ሳይሆን፣ የገዛ ራሱን ታላቅነት፣ ምሕረትና ጽድቅ ለፍጥረት ሁሉ ለመግለጥ መሆኑን ያስረግጣል። በሥነ-መለኮታዊ እይታ፣ መዳን "ሰው-ተኮር" (Anthropocentric) ሳይሆን "አምላክ-ተኮር" (Theocentric) ነው። ይኽም ማለት የሰው ልጅ መዳን ትልቁ ዓላማ የሰው ልጅ ደስተኛ መሆን ሳይሆን፣ የእግዚአብሔር ክብር መገለጥ ነው። ይኽ እውነት አማኙን ከራስ ወዳድነት መንፈሳዊነት አውጥቶ፣ አምልኮውንና ሕይወቱን በፈጣሪው ዙፋን ፊት እንዲያበረክት ያደርገዋል።

በተሐድሶው ዘመን የነበረው አንዱ ትልቅ መንፈሳዊ አብዮት፣ በ"መንፈሳዊ አገልግሎት" እና በ"ተራ ሕይወት" መካከል የነበረውን የሥልጣን ተዋረድ መስበሩ ነው። "ለእግዚአብሔር ክብር ብቻ" እንደሚያስተምረው፣ አንድ እናት ልጇን ስትንከባከብ፣ አንድ አናጺ ቤትን ሲሠራ ወይም አንድ ገበሬ መሬቱን ሲያርስ፣ ያንን ሥራ በእምነትና ለእግዚአብሔር ክብር ካደረገው፣ ልክ እንደ ቤተክርስቲያን ውስጥ እንደሚያገለግለው ያህል የተቀደሰ ተግባር ነው። ይኽ አስተሳሰብ "የአማኞች ሁሉ ክህነት" (Priesthood of All Believers) ከሚለው መርሕ ጋር የተያያዘ ነው። ማንኛውም የሰው ልጅ እንቅስቃሴ እግዚአብሔርን የማመስገኛ መድረክ ሊሆን ይችላል። ይኽ መርሕ በታሪክ ውስጥ ለሥራ ባህል ዕድገት፣ ለሳይንስና ለጥበብ መበልጸግ ትልቅ አስተዋጽኦ አድርጓል። ምክንያቱም አማኞች የሚሠሩት ሥራ ሁሉ በሰዎች ዘንድ ለመታየት ሳይሆን፣ በሰማይ ላለው አምላክ የሚቀርብ መሥዋዕት መሆኑን ስለተረዱ፣ በሥራቸው ሁሉ ጥራትንና ታማኝነትን እንዲፈልጉ አድርጓቸዋል።

በመካከለኛው ዘመን የነበረው ሥነ-መለኮት፣ ክብርን በእግዚአብሔርና በሰው መካከል የማከፋፈል አዝማሚያ ነበረው። "ሰው ጥቂት ይሠራል፣ እግዚአብሔር ደግሞ ቀሪውን ይሞላል" በሚል አስተሳሰብ፣ ምስጋናውም ለሰውና ለእግዚአብሔር እንዲከፈል ይደረግ ነበር። "ለእግዚአብሔር ክብር ብቻ" ግን ይኽንን በጽኑ ይቃወማል። መዳን "ብቻ"  በሚሉ መርሖች ላይ መቆሙ፣ ክብር ሁሉ ለእግዚአብሔር "ብቻ" እንዲሆን ያደርገዋል። ሐዋርያው ጳውሎስ በሮሜ 11፥36 ላይ "ሁሉ ከእርሱና በእርሱ ለእርሱም ነውና" ሲል፣ ሰው የራሱ የሆነ አንዳች ሊመካበት የሚችል ነገር እንደሌለው ያሳያል። እምነታችን ራሱ የእግዚአብሔር ስጦታ ከሆነ፣ የምንመካው በሰጪው እንጂ በተቀባዩ አይደለም። ይኽ መርሕ ቤተ ክርስቲያንን ከሰው አምልኮ፣ ከመሪዎች ግነትና ከኃይማኖታዊ ድርጅቶች ትምክህት ይጠብቃታል። ማንም ሰው ወይም ድርጅት የእግዚአብሔርን ክብር ለራሱ ሊወስድ እንደማይችልና ሁሉም በቃሉ ፊት እኩል ተገዢዎች መሆናቸውን ያውጃል።

ጆን ካልቪን ዓለምን "የእግዚአብሔር ክብር መድረክ (ቴአትር)" ብሎ መጥራቱ፣ አማኙ ለዓለም ሊኖረው የሚገባውን አመለካከት ይለውጠዋል። እግዚአብሔርን ለማክበር የግድ ከዓለም መለየት ወይም ወደ 'ገዳም' መሄድ አያስፈልግም (ሁሉም የራሴ የሚለው 'ገዳም' ይኖረዋል ብዬ ነው፤ ደግሞ 'ዳ'ን ላላ አድርገችሁ አንብቧት)። ይልቁንም፣ በእግዚአብሔር በተፈጠረው ዓለም ውስጥ ተሳታፊ በመሆን፣ የተሰጠንን ተፈጥሮና ጸጋ በመጠቀም፣ እግዚአብሔርን ማክበር ይቻላል። ይኽ መርሕ አማኙ በሥነ-ምግባሩ፣ በንግግሩና በማኅበራዊ ግንኙነቱ የእግዚአብሔርን ማንነት እንዲያንጸባርቅ ያበረታታል። "ለእግዚአብሔር ክብር ብቻ" ማለት እግዚአብሔር በቤተ ክርስቲያን ውስጥ ብቻ ሳይሆን፣ በትምህርት ቤት ውስጥ፣ በገበያ ውስጥ፣ በፖለቲካው አደባባይና በቤተሰብ ሕይወት ውስጥ ንጉሥ መሆኑን ማወጅ ነው። ይኽ ሉዓላዊ እይታ አማኙን ለዓለም ብርሃንና ጨው እንዲሆን የሚያስችለው ታላቅ ኃይል ነው።

"ለእግዚአብሔር ክብር ብቻ" የሚለው መርሕ፣ የአምስቱን ብቻዎች ሕንፃ የሚያቆም የማዕዘን ድንጋይና ጣሪያ ነው። መጽሐፍ ቅዱስን የምናጠናው፣ በጸጋ የምንድነው፣ በእምነት የምንጸድቀውና በክርስቶስ የምንታመነው መጨረሻው ለእግዚአብሔር ክብር እንዲሆን ነው። ይኽ መርሕ ለሰው ልጅ እውነተኛውን ነፃነት ይሰጠዋል፤ ምክንያቱም የሰው ልጅ ትልቁ ደስታና እርካታ የሚገኘው የፈጠረውን አምላክ ሲያከብርና በእርሱም ለዘላለም ደስ ሲሰኝ ብቻ በመሆኑ ነው። "ለእግዚአብሔር ክብር ብቻ" የአማኙ የሕይወት መዝሙር፣ የቤተ ክርስቲያን የሥራ መመሪያና የፍጥረት ሁሉ የህልውና ምስጢር ነው።

እናጠቃለው - አምስቱ "ብቻዎች" ብቻቸውን ይጮሃሉ!

አምስቱ "ሶላዎች" (The Five Solas) ለብቻቸው የቆሙ የተነጣጠሉ ንድፈ ሐሳቦች ሳይሆኑ፣ አንዱ ከሌላው ጋር የተሳሰረና የወንጌልን ሙሉነት የሚገልጡ የወርቅ ሰንሰለቶች ናቸው። እነዚህ መርሖች በጋራ ሲቆሙ የክርስትናን እምነት ሕይወትና ትንፋሽ ይወክላሉ። "መጽሐፍ ቅዱስ ብቻ" የእምነታችንን መሠረትና የመጨረሻውን ሥልጣን ሲያሳየን፣ "በጸጋ ብቻ" የመዳናችንን መነሻና ምንጭ ይነግረናል። ይኽ ጸጋ በሕይወታችን ተግባራዊ የሚሆነው "በእምነት ብቻ" ሲሆን፣ የእነዚህ ሁሉ ማዕከልና ብቸኛ አምላካዊ መካከለኛ ደግሞ "በክርስቶስ ብቻ" ነው። በመጨረሻም የዚህ ሁሉ መለኮታዊ ክንውን ግብና መድረሻ "ለእግዚአብሔር ክብር ብቻ" ነው።

ይኽ የአምስቱ ብቻዎች ስብስብ ዛሬም ድረስ ለቤተ ክርስቲያን ተገቢና አስፈላጊ የሆነበት ምክንያት፣ የሰውን ልጅ ልብ ከእውነት የሚያርቁ አዳዲስ ወጎችና ፍልስፍናዎች በየዘመኑ ስለሚነሱ ነው። "ብቻ" የሚለው ቃል ዛሬም ሊሰመርበት ይገባል፤ ምክንያቱም ወንጌልን የሚያጠፋው መካድ ብቻ ሳይሆን፣ ከእግዚአብሔር ቃል ጎን ሌላ ሥልጣን፣ ከክርስቶስ ጎን ሌላ አዳኝ፣ ከጸጋ ጎን ሌላ የሰው ሥራ፣ እንዲሁም ከእግዚአብሔር ክብር ጎን የሰው ዝናን መጨመር ጭምር ነው። እነዚህ መርሖች አማኙን ከመንፈሳዊ ድንቁርናና ከኃይማኖታዊ ባርነት ነፃ አውጥተው፣ በእግዚአብሔር ፊት በልበ ሙሉነት እንዲቆም ያደርጉታል።

እነዚህን መሠረቶች ማጥናት ታዲያ የታሪክ ድርሳናትን መግለጥ ብቻ ሳይሆን፣ ዛሬም ድረስ ለቤተ ክርስቲያን ንጽሕናና ለወንጌል እውነተኝነት መቆም ማለት ነው። ቤተ ክርስቲያን "ሁልጊዜ ተሐድሶ የሚያስፈልጋት" እንደመሆኗ፣ ሕይወታችንን፣ አምልኮአችንንና አገልግሎታችንን ሁልጊዜ በእነዚህ አምስት ሚዛኖች መመዘን ይኖርብናል። ቃሉን መሠረት፣ ጸጋውን ኃይል፣ እምነትን መንገድ፣ ክርስቶስን መሪ፣ ክብሩን ደግሞ ግባችን አድርገን ስንጓዝ፣ ለዘመናችን ትውልድ የማይናወጥ መንፈሳዊ ቋጥኝ ሆነን እንቆማለን።

እነዚህ አምስት "ብቻዎች" ዝም ያሉ ንድፈ ሐሳቦች ሳይሆኑ፣ ዛሬም ድረስ በቤተ ክርስቲያን አደባባይና በሰው ልጅ ሕሊና ውስጥ የሚጣሩ፣ የተሳሳተውን የሚያርሙና የጠፋውን ወደ መሠረቱ የሚጠሩ ሕያው ድምፆች ናቸው።

መጽሐፍ ቅዱስ ይጮሃል "እግዚአብሔር እንዲህ ይላል!" እያለ። ይኽ ድምፅ የሰውን ልጅ ሥልጣን፣ 'የሊቃውንትን ግምት' ና የቤተ ክርስቲያንን 'ልማድ' ከዙፋኑ አውርዶ፣ መለኮታዊውን እስትንፋስ በበላይነት ያነግሣል። ቃሉ ይጮሃል፤ ምክንያቱም ከእርሱ ውጭ ያለው መንገድ ሁሉ ጭጋግ፣ መመሪያውም ሁሉ 'ስህተት' ስለሆነ ነው። "ሰማይና ምድር ያልፋሉ፥ ቃሌ ግን አያልፍም" የሚለው የክርስቶስ ድምፅ፣ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ዛሬም ድረስ ብቸኛውና የመጨረሻው ዳኛ ሆኖ ይጣራል።

ጸጋም ይጮሃል፤ ጩኸቱም "ያለ እኔ አንዳች ልታደርጉ አትችሉም!" የሚል ነው። ይኽ ድምፅ የሰውን ልጅ ብቃት፣ ጥረትና ሃይማኖታዊ ተጋድሎ ከንቱ ያደርጋል። ሰው በራሱ ጥረት ወደ ሰማይ ለመውጣት ለሚገነባው የባቢሎን ግንብ፣ ጸጋው "መዳን ስጦታ ነው!" በማለት ምላሽ ይሰጣል። ይኽ ጩኸት ኃጢአተኛውን ከራሱ ድካም አውጥቶ በእግዚአብሔር ቸርነት ላይ እንዲያርፍ ያደርገዋል። ጸጋው ሲጮህ፣ የሰው ልጅ መመኪያ ድምፅ ሁሉ ጸጥ ይላል።

እምነትም ይጮሃል፤ "እመኑና ጽደቁ!" የሚል ጥሪን ያስተጋባል። ይኽ ጩኸት ሕግና ሥርዓትን በመፈጸም ጽድቅን ለመግዛት ለሚደክም ልብ "ተፈጸመ!" የሚል የዕረፍት ድምፅ ነው። እምነት የሚጮኸው ስለራሱ ብቃት ሳይሆን ስለሚይዘው ክርስቶስ ፍጹምነት ነው። በሥራ በሚመካው ዓለም ውስጥ፣ እምነት "በእግዚአብሔር ፊት የምትቆሙት በጸጋው ተቀብላችሁ እንጂ በሥራችሁ አይደለም" በማለት የሕሊናን ሰላም ያውጃል።

ክርስቶስ ይጮሃል፤ "መንገዱና እውነቱ ሕይወቱም እኔ ነኝ" ይላል። ይኽ ጩኸት በሰውና በእግዚአብሔር መካከል የቆሙትን የቅዱሳን፣ የሥርዓቶችና የሰዋዊ 'ክህነቶችን' ድልድይ ሁሉ ያፈርሳል። ክርስቶስ ብቸኛው መካከለኛ ሆኖ ሲጣራ፣ ሌላ አዳኝ፣ ሌላ አማላጅና ሌላ መሸሸጊያ እንደማያስፈልግ ግልጽ ይሆናል። በመስቀል ላይ የፈሰሰው ደም ድምፅ፣ ከማንኛውም ሰዋዊ ጽድቅ ይልቅ እጅግ አጥብቆ ይጮሃል።

የእግዚአብሔር ክብር ይጮሃል፤ ጩኸቱም "ምስጋና ሁሉ ለእኔ ይሁን!" የሚል ነው። ይኽ ድምፅ የሰውን ልጅ ራስን ወይም ከእግዚአብሔርጨውጪ ያለን ነገር የማምለክ እና ዝናን የመፈለግ አባዜን ይሰብራል። ፍጥረት ሁሉ፣ መዳንም ሆነ ቅድስና ለፈጣሪው ክብር እንዲሆን ይጣራል። ይኽ ጩኸት ሕይወታችንን ከመሬት አንስቶ ወደ ሰማያዊው ዙፋን ያደርሰዋል፤ ሰውን ከራሱ አውጥቶ ለእግዚአብሔር ታላቅነት እንዲገዛ ያደርገዋል።

እነዚህ አምስት ጩኸቶች ዛሬም አየሩን ሞልተውታል። 'ብቻዎቹ' ብቻቸውን ይጮሃሉ፤ እውነት ተባባሪ አያስፈልገውምና። ቃሉ ብርሃን ነው፣ ጸጋው መዳን ነው፣ እምነቱ መንገድ ነው፣ ክርስቶስ ሕይወት ነው፣ ክብሩ ደግሞ ግብ ነው። ይኽንን ጩኸት የሚሰማ ሕሊና ከዘላለም ሞት አምልጦ ወደ ዘላለም ሕይወት ይሻገራል።

የጌታ ኢየሱስ ጸጋና ሰላም ምህረትም ይብዛላችሁ!

እኛ አገራችን በሰማይ ነውና

 “እኛ አገራችን በሰማይ ነውና፥ ከዚያም ደግሞ የሚመጣ መድኃኒትን እርሱንም ጌታን ኢየሱስ ክርስቶስን እንጠባበቃለን፤”  (ፊል. 3፥20)

የሰው ልጅ በታሪኩ ሂደት ውስጥ ዘላቂ መኖሪያን ፍለጋ ብዙ ደክሟል፤ ብዙ ግዛቶችንም መስርቷል። ነገር ግን በጊዜ ማዕበል የማይናወጥ፣ በሞት ጽዋ የማይመረዝ እውነተኛ ማንነትና መጠለያ ማግኘት ከቶ አልተቻለውም። በዚኽ የምድራዊ ታሪክ ውዝግብና የባዕድነት ስሜት መሃል፣ ሐዋርያው ጳውሎስ የመንፈስ ቅዱስን ብዕር አንስቶ በፊልጵስዩስ 3፥20 ላይ ታላቅ ሰማያዊ መፈክር ያውጃል። “እኛ አገራችን በሰማይ ነውና፥ ከዚያም ደግሞ የሚመጣ መድኃኒትን እርሱንም ጌታን ኢየሱስ ክርስቶስን እንጠባበቃለን፤” በማለት የሚናገረው ቃል፣ የክርስቲያናዊ ማንነትን ጥልቅ መሠረትና የሕይወትን አቅጣጫ የሚወሰን፤ አሮጌውን ምድራዊ ማንነት አርቆ የሚጥልና አዲሱን ሰማያዊ ሕላዌ የሚቀዳጅ ሰማያዊ አዋጅ ነው።

“አገራችን” በግሪክ ቋንቋ “ፖሊቲውማ” (politeuma) በሚለው ቃል ሲገለጽ፣ ትርጉሙም ተራ “መኖሪያ” ማለት ብቻ ሳይሆን “ዜግነት”፣ “የመንግሥት አስተዳደር” ወይም “የሕዝብ ማኅበረሰብ” የሚሉትን ጽንሰ-ሐሳቦች ያጠቃልላል። በወቅቱ ፊልጵስዩስ የሮም ቅኝ ግዛት እንደመሆኗ መጠን፣ ነዋሪዎቿ ከሮም ከተማ ርቀው ቢኖሩም የሮም ዜጎች እንደሆኑና የሮምን ሕግ እንደሚያከብሩ ሁሉ፣ አማኝም በዚህ ምድር ላይ በእንግድነትና በመጻተኝነት እየኖረ ዋናውና እውነተኛው ዜግነቱ ግን ሰማያዊ መሆኑን በመንገር የክርስቲያን መሠረታዊ የሕይወት መመሪያ ከዚህ ዓለም ፖለቲካዊና ፍልስፍናዊ ሥርዓት የወጣ መሆኑን ሐዋርያው ያስገነዝባል። የእኛ “ፖሊቲውማ” ወይም የመንግሥት አስተዳደር በሰማይ ነው ሲል፣ በምድር ላይ ስንኖር የምንመራው በሰማያዊ ሥነ-ምግባር፣ በሰማያዊ ፍቅርና በሰማያዊ ጽድቅ መሆኑን ማሳሰቡ ነው። ይኽ ዜግነት በመሬት ዳርቻ ወይም በደም ሐረግ የሚወሰን ሳይሆን፣ በክርስቶስ ኢየሱስ ደም የተገዛና በትንሣኤው ኃይል የጸና ነው። ስለሆነም፣ አማኙ በዓለም ውስጥ ቢኖርም የዓለም አይደለም፤ ልቡ በሰማይ የታሰረ፣ ናፍቆቱ ከመለኮት ጋር የተሳሰረ፣ ሕይወቱም ከክርስቶስ ጋር በእግዚአብሔር ዘንድ የተሰወረ ነው። ይኽ ዜግነት በወረቀት ላይ የሚሰፍር ተራ መታወቂያ ሳይሆን፣ የአስተሳሰባችን፣ የሥነ-ምግባራችንና የናፍቆታችን ማዕከል ከዚህ ከሚጠፋው ዓለም ሥርዓት ወጥቶ በማይናወጠው የእግዚአብሔር መንግሥት ላይ እንዲመሠረት የሚያደርግ መንፈሳዊ ኃይል ነው። ይኽ ዜግነት በምድራዊ መዝገብ ላይ የሰፈረ ሳይሆን፣ በበጉ የሕይወት መጽሐፍ ላይ በደም የተጻፈ የማይሻር ሰነድ ነው።

ይኽ ሰማያዊ ዜግነት የሚጠይቀው የአኗኗር ዘይቤ፣ የናፍቆትና የትኩረት አቅጣጫን ማስተካከል ነው። በቆላስይስ 3፥1-2 ላይ እንደተጻፈው “ክርስቶስ ባለበት በላይ ያለውን እሹ፤ በላይ ያለውን አስቡ እንጂ በምድር ያለውን አይደለም” የሚለው መመሪያ፣ የዜግነታችን ተግባራዊ መግለጫ ነው። እውነተኛው ማንነቱ በሰማይ የሆነ ሰው፣ በዚህ ምድር ላይ ለሚታየውና ለሚጠፋው ነገር አይንበረከክም። ይልቁንም፣ አብርሃም “መሠረት ያላትንና እግዚአብሔር የሠራትን ከተማ” እንደጠበቀ (ዕብራውያን 11፥10)፣ እኛም ዛሬ በዚህች ዓለም ውስጥ እንደ እንግዳና እንደ መጻተኛ ስንመላለስ፣ ልባችን ግን የዘላለም ንጉሥ ባለበት ዙፋን ስር ያርፋል። ይኽ ግንዛቤ በውስጣችን ያለውን የፍርሃት ሰንሰለት ይሰብራል፤ ምክንያቱም የዚህ ዓለም ገዥዎች ሊወስዱት የማይችሉት፣ ሞትም ሊያጠፋው የማይችለው የማይደፈር ሰማያዊ መታወቂያ አለን። እኛ በዚህ ዓለም ላይ ስንኖር በ2ኛ ቆሮንቶስ 5፥20 ላይ እንደተጠቀሰው “የክርስቶስ እንደራሴዎች” እንጂ ተራ ተገዢዎች አይደለንም።

በዚህ ጥቅስ ውስጥ የሚገኘው ሁለተኛውና እጅግ አስደሳች የሆነው እውነት “መጠበቅ” የሚለው ቃል ነው። እዚህ ላይ ጥቅም ላይ የዋለው የግሪክ ቃል “አፔክዴኮማይ” (apekdechomai) የሚል ሲሆን፣ ይኽ ቃል በታላቅ ጉጉት፣ አንገትን አቅንቶ፣ ዓይንን ካሰቡት አካል ላይ ሳይነቅሉ የሚደረግ ጥበቃን ያመለክታል። እኛ የምንጠብቀው ጽንሰ-ሐሳብን ሳይሆን “መድኃኒትን” ነው፤ እርሱም ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ነው። ይኽ ጥበቃ በውስጡ ታላቅ ኃይል አለው፤ ምክንያቱም የሚመጣው መድኃኒት ሞትን የረገጠ፣ ሰይጣንን ድል የነሳና የክብር ንጉሥ በመሆኑ ነው። አማኙ በዚህ ዓለም ላይ ለሚገጥመው ማናቸውም ዓይነት ግፍ፣ መከራና ውድቀት መልሱ ያለው በዚህ “ጥበቃ” ውስጥ ነው። ይኽ ተስፋ በታሪክ አጋጣሚዎች የሚናወጥ ሳይሆን፣ በዘላለም ቃል ላይ የተመሠረተ ጽኑ መልሕቅ ነው። በየቀኑ የምንተነፍሰው አየር ሰማያዊውን መዓዛ የሚሸት ሊሆን የሚገባው፣ የምንጠብቀው ጌታ በማንኛውም ቅጽበት ሊገለጥ እንደሚችል ስለምናምን ነው።

ይኽ የፊልጵስዩስ ቃል የሕይወታችን መሪ ቃል ሊሆን ይገባል! እኛ የዚህ ዓለም ተረፈ-ምርቶች ሳንሆን፣ የሰማያዊው አምላክ ወራሾችና ከክርስቶስ ጋር አብረን የምንነግሥ ቅዱሳን ነን። ምድር በትከሻችን ላይ ሸክም ብታበዛብንም፣ ሰማይ ግን የክብር ዘውድ አዘጋጅቶልናል። ምድር ለጊዜው እንግዳ ብታደርገንም፣ ሰማይ ግን እንደ ዋና ዜጋ በክብር ይጠብቀናል። ይኽ እውነት በውስጣችን የእሳት ነበልባል ሆኖ ሊነድድ ይገባል፤ ይኽም ነበልባል የምድራዊነትን ሰንሰለት የሚበጥስ፣ ከኃጢአት ግዞት ነፃ የሚያወጣና ለዘለዓለማዊው ክብር የሚያዘጋጅ መሆን አለበት። መድኃኒታችን ክርስቶስ ሲገለጥ፣ በውርደት ያለው ሥጋችን ተለውጦ የእርሱን የክብር ሥጋ እንዲመስል ያደርጋል (ፊል. 3፥21)።

ስለዚህ፣ ዛሬ በምድር ላይ ስንመላለስ እንደ ሰማይ ዜጎች በግርማ፣ በቅድስናና በማይናወጥ ተስፋ እንኑር። ዓለምን የምናሸንፈው በዜግነታችን ከፍታ እንጂ በምድራዊ ጥበባችን አይደለም፤ ምክንያቱም እውነተኛው ቤታችን፣ ዘላለማዊው ፋኖሳችንና የክብራችን ዘውድ ያለው እዚያ በማይለወጠው ሰማያዊ ግዛት ውስጥ ነውና! ፊታችንን ወደ ሰማይ አቅንተን፣ ልባችንን በቃሉ አጽንተን፣ የመድኃኒታችንን የክርስቶስን መገለጥ በናፍቆት እንጠባበቅ። የዚህ ዓለም ጥላ ሲያልፍ፣ እውነተኛው የክብር ፀሐይ ይወጣል፤ ያኔ ዜግነታችን በተሟላ ግርማ ይገለጣል፣ እኛም ከዘላለም ንጉሥ ጋር ለዘላለም በክብር እንነግሣለን! ማራናታ፣ ጌታ ኢየሱስ ሆይ ና!

“የተስፋ አምላክም በመንፈስ ቅዱስ ኃይል በተስፋ እንድትበዙ በማመናችሁ ደስታንና ሰላምን ሁሉ ይሙላባችሁ።” (ሮሜ 15፥13)

 በደም የተከተበ ምስክርነት

የቀደሙት አባቶችና እናቶች ክርስቲያን በመሆናቸው ብቻ ያለፉበት የመከራ እቶን፣ ለዛሬዋ ቤተ ክርስቲያን የጸና መሠረትና የሕይወት ዘር የሆነ ታላቅ ታሪክ ነው። በጥንቷ ሮም ስደት በበረታበት ዘመን፣ ክርስትናን መምረጥ ማለት ሞትን እንደ ጓደኛ መቅጠር ማለት ነበር። እነዚያ ቅዱሳን ግን ከምድራዊው ሰላም ይልቅ ሰማያዊውን አክሊል በመናፈቅ፣ በደማቸው የታተመ የጽናት ምስክርነትን ጥለውልን አልፈዋል።

በመጀመሪያዎቹ ሦስት መቶ ዓመታት፣ ክርስቲያኖች በሮማውያን ነገሥታት ዘንድ እንደ መንግሥት ጠላት ይታዩ ነበር። ምክንያቱም 'ጌታችን ቄሣር ነው' ብለው ለመናገር ባለመፍቀዳቸውና ለሮም አማልክት ባለመስገዳቸው ነው። በዚህም ምክንያት በታሪክ መጻሕፍት ውስጥ የሚዘገንኑና ልብን የሚሰብሩ መከራዎች በእነርሱ ላይ ደርሰዋል፤ ለአራዊት ተጥለዋል፣ በእሳት ተቃጥለዋል፣ እንዲሁም በሰይፍ ተሰይፈዋል። በተለይም በኔሮን፣ በዲዮቅልጥያኖስና በዶሜጥያኖስ ዘመን ደማቸው እንደ ውኃ ፈስሷል። ይኽ ሁሉ መከራ ግን አስቀድሞ በጌታ የተነገረ ነበር፣ “በዓለም ሳላችሁ መከራ አለባችሁ፤ ነገር ግን አይዞአችሁ፤ እኔ ዓለምን አሸንፌዋለሁ” (ዮሐ. 16፥33)። የሚያስደንቀው እውነታ መከራው በበዛ ቁጥር የክርስቲያኖች ቁጥር ይበልጥ መጨመሩ ነው። ታላቁ የቤተ ክርስቲያን አባት ተርቱሊያን እንደተናገረው፣ “የሰማዕታት ደም ለቤተ ክርስቲያን ዘር ነው”፤ አንዱ ሲሞት አሥሩ ይተኩ ነበር። ምንአልባት ይኽ ጠፍቶ ይሆን የምንበዛበት ፍጥነት 'እንደእንትን' ቀስ ያለው።

እነዚህ ቅዱሳን መከራውን የተቀበሉት በለቅሶ ሳይሆን በዝማሬና በደስታ ነበር። እንደ ቅዱስ ፖሊካርፕ ያሉ አባቶች በእሳት ሊቃጠሉ ሲሉ፣ “ለሰማንያ ስድስት ዓመታት አገለገልኩት፤ እርሱም ክፉ አላደረገብኝም፤ ታዲያ እንዴት አምላኬንና አዳኜን እክዳለሁ?” በማለት ለሞት ሳይንበረከኩ ለክርስቶስ ያላቸውን ፍቅር አሳይተዋል። ሴቶችና ሕፃናት እንኳ ሳይቀሩ “ክርስቶስን ክዱ” ሲባሉ፣ በመስቀል ላይ የፈሰሰውን ፍቅር እያሰቡ አንገታቸውን ለሰይፍ ይሰጡ ነበር። ይህ ጽናት የመጣው ከራሳቸው ኃይል ሳይሆን፣ “የክርስቶስ ሥቃይ በእኛ ላይ እንደ በዛ፥ እንዲሁ መጽናናታችን ደግሞ በክርስቶስ በኩል ይበዛልናልና” (2ቆሮ. 1፥5) እንደሚለው ቃሉ፣በመከራው መካከል አብሯቸው ከቆመውና ሸክማቸውን ካቀለላቸው ከመንፈስ ቅዱስ ረዳትነት ነው።

በዚያ የስደት ዘመን፣ ክርስቲያኖች መኖሪያቸው በምድር ላይ አልነበረም። ስደት ሲበረታባቸው “ካታኮምብ” (Catacombs) ወደተባሉ ከመሬት በታች ያሉ ጠባብ ዋሻዎችና የመቃብር ስፍራዎች ተሰደዋል። በዚያ ጨለማ ውስጥ ሆነው ያመልኩ፣ ይጸልዩና ይማሩ ነበር። “ዓለም አልተገባቸውምና በምድረ በዳና በተራራ፥ በዋሻና በምድር ጕድጓድ ተቅበዘበዙ (ተንከራተቱ)” (ዕብ. 11፥38) ተብሎ እንደተጻፈው፣ በዚያ የጭንቅ ወቅት ነበር እንደ 'ዓሣ' (Ichthys) ያሉ ሚስጥራዊ ምልክቶችን በመጠቀም አንዱ ሌላውን የሚያውቀው (በዚኽ ምልክት ዙሪያ ሰፋ ባለ መልኩ እመለስበታለሁ)። ዛሬ የምንጠቀምባቸው ታላላቅ የነገረ መለኮት ትምህርቶችና የጸሎት ሥርዓቶች የተወለዱት በእንደዚህ ዓይነት መከራና ስደት ውስጥ ሆነው አባቶች በጠበቁት እምነት ነው።

ዛሬ እኛ ያለ ምንም ስጋት በነፃነት ስናመልክ፣ የእነዚያን ቅዱሳን መስዋዕትነት ማሰብ ይኖርብናል። የቀደሙት አባቶች መከራውን የታገሱት ለጊዜያዊ ጥቅም ሳይሆን ለዘላለማዊ ክብር ነው። የእነርሱ ጽናት ዛሬም ለእኛ ታላቅ ትምህርት ነው፤ ዓለም ብትጠላንም፣ መከራ ቢበዛብንም፣ በክርስቶስ ያለን ተስፋ ግን የማይናወጥ መሆኑን ያሳዩናል። እምነት ዋጋ እንደሚያስከፍል፣ ያ ዋጋም ወደማይጠፋ የሕይወት አክሊል (ያዕ. 1፥12፤ ራዕ. 2፥10) እንደሚያደርስ የእነርሱ ሕይወት ሕያው ምስክር ነው።

“በፈተና የሚጸና ሰው የተባረከ ነው፤ ከተፈተነ በኋላ ለሚወዱት ተስፋ ስለ እርሱ የሰጣቸውን የሕይወትን አክሊል ይቀበላልና።” (ያዕ. 1፥12) 

“ልትቀበለው ያለህን መከራ አትፍራ . . . እስከሞት ድረስ የታመንህ ሁን የሕይወትንም አክሊል እሰጥሃለሁ።” (ራዕ. 2፥10)

 
ዛሬ ላይ ክርስትናን የሃብት ማካበቻ ሲደረግ ማየቱ እጅግ ያማል፤ አባቶቻችን በደማቸው የገነቧት ቤተ ክርስቲያን ዛሬ ላይ የንግድ መድረክ ስትሆን ማየት የሕሊና ቁስል ነው፤ አባቶቻችን ስለ እውነት አንገታቸውን ለሰይፍ በሰጡበት በዚያ ቅዱስ ስፍራ፣ ዛሬ ስለ ምድራዊ ብልጽግና ብቻ የሚጮኹ ድምፆች መብዛታቸው ልብ ይሰብራል። የቀደሙት ቅዱሳን "መስቀሌን ተሸክሜ እከተልሃለሁ" ብለው የክርስቶስን መከራ ሲካፈሉ፣ ዛሬ ግን መስቀሉን ጥለው "እንዴት ባለጸጋ እሆናለሁ?" በሚል ስስት ተጠምደዋል። መስቀሉን ተሸክሞ መከተል ቀርቶ፣ መስቀሉን ለምድራዊ ጥቅም መሸከሚያ ማድረግ የተለመደ ሆኗል። ቅዱስ ጳውሎስ “ብዙዎች ለክርስቶስ መስቀል ጠላቶቹ ሆነው ይመላለሳሉ . . . ሆዳቸው አምላካቸው ነው፥ ክብራቸው በነውራቸው ነው፥ አሳባቸውም ምድራዊ ነው” (ፊል. 3፥18-19) በማለት የተነገረው ቃል ዛሬ በዓይናችን ፊት ሲፈጸም ይታያል። የቀደሙት ቅዱሳን “ስለ ክርስቶስ ሁሉን አጣሁ” ሲሉ፣ ዛሬ ላይ ግን “በክርስቶስ ስም ሁሉን አከማቸሁ” የሚሉ ድምፆች እንዴት እንበዙ። ጳውሎስ አሁንም “አእምሮአቸውም በጠፋባቸው እውነትንም በተቀሙ፥ እግዚአብሔርን መምሰል ማትረፊያ የሚሆን በመሰላቸው” (1ጢሞ. 6፥5) ሲል የገለጻቸው ሰዎች ዓይነት ዛሬ ላይ በዝተዋል። ዛሬ ላይ ሰማዕትነት በምቾት፣ ጽናትም በጥቅም ተተክቷል። ጥንት ክርስቲያኖች ወደ አናብስት ጉድጓድ ሲወረወሩ ስለ እምነታቸው ይዘምሩ ነበር፤ ዛሬ ላይ ግን ጥቅማችን በትንሹ ሲነካ እምነታችንን ለመሸጥ አንሰቀስቅም። “ገንዘብን መውደድ የክፉት ሁሉ ሥር ነውና” (1ጢሞ. 6፥10) የሚለው ቃል ዛሬ ላይ በብዙዎች ሕይወት ውስጥ በተግባር እየታየ ነው። ዛሬ ላይ ወንጌል ሰውን ወደ ሰማይ የሚያስገባ የሕይወት መንገድ መሆኑ ቀርቶ፣ ምድር ላይ እንዴት ባለጸጋ መሆን እንደሚቻል የሚመከርበት 'የስኬት ጥበብ' ተደርጎ ተወስዷል። አባቶች በጨለማ ዋሻ ውስጥ ሆነው የሰማይን ብርሃን ያዩ ነበር፤ ዛሬ ላይ ግን በኤሌክትሪክ መብራት በደመቁ አዳራሾች ውስጥ ሆነን የውስጥ ጨለማችንን ማሸነፍ አቅቶናል። በካታኮምብ (ዋሻ) ውስጥ ሆነው በጨለማ የሚያበሩት ቅዱሳን፣ ለነፍሳቸው እንጂ ለሥጋቸው አልተጨነቁም ነበር። ዛሬ ግን በዘመናዊ ሕንጻዎችና በድምቀት ውስጥ ሆነን፣ የውስጥ ማንነታችን ግን በመንፈሳዊ ድርቅ ተመቷል። ጌታችን “ሰው ዓለሙን ሁሉ ቢያተርፍ ነፍሱንም ቢያጐድል ምን ይጠቅመዋል?” (ማቴ. 16፥26) ያለውን መሠረታዊ ጥያቄ ዘንግተን በምድራዊው ሩጫ ተጠምደናል። 'ሰው' ብቻ ሆነናል። ዛሬ ላይ ለሰማያዊው አክሊል ከመጨነቅ ይልቅ ለምድራዊው ዝና የምንሮጥበት ፍጥነት ያስፈራል። “ዓለምን ወይም በዓለም ያሉትን አትውደዱ” (1ዮሐ. 2፥15) የሚለው መለኮታዊ ትእዛዝ በስልጣንና በንብረት ፍቅር ተውጧል። ወንጌል በነጻ የተሰጠ የሕይወት ስጦታ ሆኖ ሳለ፣ ዛሬ ግን እንደ ሸቀጥ ለሽያጭና ለትርፍ መገኛ ሲውል ማየት እጅግ ያሳዝናል። የጥንቶቹ አባቶች የክርስቶስን ፍቅር በደማቸው ሲመሰክሩ፣ ዛሬ ግን ብዙዎች  ክርስትናን "መሰላል" በማድረግ ለዝናና ለሥልጣን መውጫ ሲጠቀሙበት ይታያል። ዛሬ ግን በከንቱ ጩኸትና በተስፋ ቃል ሽያጭ የሰውን ልብ የሚያደነዝዙ በዝተዋል። “ሰዎች ራሳቸውን የሚወዱ ይሆናሉና፥ ገንዘብን የሚወዱ፥ ትምክህተኞች፥ ትዕቢተኞች፥ ተሳዳቢዎች፥ ለወላጆቻቸው የማይታዘዙ፥ የማያመሰግኑ፥ ቅድስና የሌላቸው፥ ፍቅር የሌላቸው፥ ዕርቅን የማይሰሙ፥ ሐሜተኞች፥ ራሳቸውን የማይገዙ፥ ጨካኞች፥ መልካም የሆነውን የማይወዱ፥ ከዳተኞች፥ ችኩሎች፥ በትዕቢት የተነፉ፥ ከእግዚአብሔር ይልቅ ተድላን የሚወዱ ይሆናሉ፤” (2ጢሞ. 3፥2-4) ተብሎ የተጻፈው የስህተት ዘመን ላይ መሆናችን እርግጥ ነው።

ስለዚህ ዛሬ ላይ ቆመን ወደኋላ መመልከት ያስፈልገናል። የአባቶቻችንን የጽናት መንገድ ትተን በስስት መንገድ ላይ የምንጓዝ ከሆነ፣ ስማችን ክርስቲያን ቢባልም መንፈሳችን ግን ከጥንቶቹ አማኞች፣ ቅዱሳንና ሰማዕታት ጋር ዝምድና አይኖረውም። እግዚአብሔር ያን የጽናት መንፈስ ለእኛም ይስጠን። በመከራ ውስጥ የሚገኝ ደስታን፣ በሞት ፊት የማይደነግጥ እምነትን ተምረን ለክብሩ እንድንቆም ጸጋው ይርዳን።

የጌታ ሰላም ለሁላችሁ ይሁን!

ያልተቀደሰ ጥማት

በዚኽ በሩጫና በውጥረት በናወዘ ዓለም ውስጥ ሁላችንም አንድ የጋራ ምስጢር አለን፤ እርሱም 'ጥማት' ነው። የተሻለ ሥራ ስናገኝ፣ የሚያምር ቤት ስንሠራ፣ ዝናና እውቅናን ስንጎናጸፍ 'ጥማታችን' የሚያበቃ ይመስለን ይሆናል። ነገር ግን ድል ባደረግን ቁጥር ውስጣችን "ገና ነው፣ አልሞላም" የሚል ባዶነት ይጮኻል። ይኽ ባዶነት የቁሳቁስ እጥረት ሳይሆን፣ የነፍስ ርሃብ ነው። የሰው ልጅ የተፈጠረው ከምድር ቢሆንም፣ በውስጡ ግን ሰማያዊ 'ጥማት' ተተክሏል። ይኽን ጥማት ደግሞ በምድራዊ መጠጥ ለማርካት መሞከር የባዶነት ትልቁ ምክንያት ነው።

በዮሐንስ ወንጌል ምዕራፍ 4 ላይ የምናገኛት ሳምራዊቷ ሴት፣ የዘመናችን ወጣትና ጎልማሳ ትክክለኛ ምሳሌ ናት። እርሷም እንደ እኛ ደስታን ፍለጋ ብዙ ደጅ ጠንታለች፤ ብዙ "የጉድጓድ ውኃዎችን" ቀድታለች። ነገር ግን ጌታ ኢየሱስ በጉድጓዱ አጠገብ አግኝቶ እንዲህ አላት፦ "ከዚህ ውኃ የሚጠጣ ሁሉ እንደገና ይጠማል፤ እኔ ከምሰጠው ውኃ የሚጠጣ ሁሉ ግን ለዘላለም አይጠማም" (ዮሐ. 4፥13-14)።

ዛሬም ዓለም የምታቀርብልን 'ውኃ' (ገንዘብ፣ ሥልጣን፣ ሱስ፣ ጊዜያዊ ደስታ) ለጥቂት ጊዜ ያደነዝዘን ይሆናል እንጂ ጥማታችንን አይቆርጥም። ዓለማዊ ስኬት ጨው እንደተቀላቀለበት ውኃ ነው፤ በጠጣነው ቁጥር ይበልጥ ያስጠማናል፣ አያረካንም።

ታላቁ የሥነ-መለኮት ሊቅ አውግስጢኖስ (Augustine of Hippo) Confessions በተሰኘው መጽሐፉ የመጀመሪያው ምዕራፍ የመጀመሪያው አንቀጽ ላይ፣ "አቤቱ ለራስህ ፈጠርኸን፣ ልባችንም በአንተ ውስጥ እስካላረፈ ድረስ ሰላም(ዕረፍትን) አያገኝም" በማለት ተናግሮ ነበር። በልባችን ውስጥ እግዚአብሔር ብቻ ሊሞላው የሚችል አንድ ክፍተት አለ። ይኽን ክፍተት በሰው፣ በንብረት ወይም በዝና ለመሙላት መሞከር ባዶ ቅርጫት ውስጥ ውኃ የመቅዳት ያህል ነው። ጎልማሳው በሥራው ስኬት ውስጥ፣ ወጣቱ በቴክኖሎጂና በዝነኝነት ውስጥ የሚፈልገው ያ ባዶነት፣ በእውነቱ ያለበት የፈጣሪ ናፍቆት ነው። ነፍሳችን የጠፋችበትን ቤት እየፈለገች ነው፤ ያ ቤት ደግሞ ክርስቶስ ነው።

መመለስ የሚጀምረው 'ጎድሎኛል' ብሎ ከማመን ነው። በገዛ ጥረታችን ሰላምን ለመፍጠር የምናደርገው ሩጫ ደክሞናል? ነፍሳችን በኃጢአትና በዓለም ጭንቀት ዝላለች? ጌታ ዛሬም በታላቅ ድምፅ "ማንም የተጠማ ቢኖር ወደ እኔ ይምጣና ይጠጣ" (ዮሐ. 7፥37) ይለናል። ኢየሱስን መከተል 'ኃይማኖታዊ' ግዴታ ሳይሆን፣ ከተጠማንበት በረሃ ወደ ሕይወት ወንዝ መሻገር ነው። እርሱ የሚሰጠን ሰላም ዓለም እንደሚሰጠው አይደለም፤ የማይለወጥ፣ የማይጠፋና የማይሰረቅ ሰላም ነው።

ወዳጄ ሆይ! የልብህን ባዶነት በጊዜያዊ ነገሮች ለመሸፈን አትታገል፤ ጥማትህ የእግዚአብሔር ጥሪ ነው። ይኽ ጥሪ ወደ ቀደመው ማንነትህ፣ ወደ ፈጣሪህ ፍቅርና ወደ እውነተኛው ዕረፍት እንድትመለስ የሚጋብዝህ የሰማይ ድምፅ ነው። ዛሬም ጌታ በልብህ ደጅ ቆሞ ያንኳኳል፤ የልብህን በር ከከፈትክለት እርሱ ይገባል፣ የጎደለውንም ማንነትህን ሞልቶ የተረፈ ሕይወት ይሰጥሃል። ባዶነትህን ወደ ሙላት፣ ጥማትህን ወደ ዕርካታ ለመለወጥ ኢየሱስ ዛሬም ታማኝ ነው። ወደ እርሱ ተመለስ፤ እውነተኛው ሕይወት እርሱ ነውና!

እግዚአብሔር በዓለም ሩጫ የዛሉ ነፍሶቻችንን ወደ ራሱ ይመልስ፤ የልባችንንም ጥማት በማይጠፋው ፍቅሩ ያርካው! ከንቱውን ትተን ዘላለማዊውን እንድንይዝ ጸጋው ይርዳን!

የጌታ ኢየሱስ ዕረፍት ይብዛላችሁ!

https://t.me/anidSew

ክርስትና በመስቀል እንጂ 'በኪስ' አይለካም፤ በቃ አይለካም!

'አውቃለሁ' በሚል ትዕቢት ውስጥ የታሰረ ልብ፣ አዲስ እውነትን ለመቀበልም ሆነ የቆመበትን ስህተት ለመረዳት ይቸገራል። 'ለብዙ ዓመታት አስተምሬያለሁ' ወይም 'አባቶቼ ሰብከውታል' የሚለው መመኪያ፣ መጽሐፍ ቅዱሳዊ ዕውቀትን ሳይሆን ሃይማኖታዊ ኩራትን ነው የሚገልጸው። ይሁን እንጂ፣ መጽሐፍ ቅዱስን ማወቅ ማለት ቁጥሩንና ምዕራፉን መጥቀስ ሳይሆን፣ የመስቀሉን ቃል በተግባር መኖር ነው። ብዙዎች ስለ ክርስቶስ ቢሰብኩም፣ ክርስቶስን ግን በሕይወታቸው አያውቁትም፤ አንዳንዴም የረሱት ይመስላል።

ዛሬ ላይ 'ድህነት የክርስትና መገለጫ አይደለም' የሚሉ ድምፆች ሲበዙ መስማት ልብን ይሰብራል። ይኽ አባባል የመጽሐፍ ቅዱስን ገጽ ገልጦ ያላነበበ፣ ያነበበ እንኳ ቢሆን ከምድራዊ ነገር ጋር የተጋባ፣ የመስቀሉን ምስጢር ያልተረዳና የአባቶችን የጽናት ታሪክ የዘነጋ ትውልድ ጩኸት ነው። ክርስትና የሚለካው በባንክ ደብተር ሳይሆን በልብ ቅድስና ነው፤ ክርስትና የሚለካው በምቾት ሳይሆን በመከራ ውስጥ በሚገኝ ጽናት ነው። ድህነትን የውድቀት ምልክት አድርገው የሚሰብኩ ሰዎች፣ ጌታቸው ኢየሱስ ክርስቶስ ራሱ 'ራሱን የሚያሳርፍበት ማሳረፊያ የሌለው' ድሃ ሆኖ መመላለሱን እንዴት ዘነጉት? ደሞ'ኮ ጌታ 'ደሃ' አልነበረም ሲሉም አይሸማቀቁም።

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደዚህ ዓለም ሲመጣ የተወለደው በቤተ መንግሥት ሳይሆን በከብቶች በረት ውስጥ ነው። የሰማይና የምድር ጌታ ሆኖ ሳለ፣ ለእኛ ሲል ድሃ ሆነ። ሐዋርያው ጳውሎስም "እስከዚህ ሰዓት ድረስ እንራባለን፥ እንጠማለን፥ እንራቆታለን... ሲሰድቡን እንመርቃለን" (1ቆሮ. 4፥11-12) በማለት የሐዋርያነት ሕይወት ከምድራዊ ቅንጦት የራቀ መሆኑን መስክሯል። ድህነት የክርስትና መገለጫ ካልሆነ፣ ታዲያ ሐዋርያቱ 'ክርስቲያን አልነበሩም' ሊባሉ ነው? ክርስትና በምድራዊ ጥሪት ሳይሆን በሰማያዊ ተስፋ የተሞላ ሕይወት ነው።

መጽሐፍ ቅዱስ "በእምነት ባለ ጠጎች እንዲሆኑ . . . እግዚአብሔር የዚህን ዓለም ድሆች አልመረጠምንም?" (ያዕ. 2፥5) ይላል። እውነተኛ ባለጸግነት በእግዚአብሔር ዘንድ ባለጸጋ መሆን ነው። ዛሬ ድህነትን የሚጸየፉ ሰዎች፣ ነፍሳቸው በኃጢአት መዝለሏንና በመንፈሳዊ ድህነት ውስጥ መውደቃቸውን ማየት ተስኗቸዋል። እግዚአብሔር ሰውን የሚመዝነው ባለው ንብረት ሳይሆን በውስጣዊ ማንነቱ ነው። በአልዓዛር ቁስልና ድህነት ውስጥ ያለ ክብር፣ በባለጸጋው ሰውዬ ቅንጦት ውስጥ ካለው ውርደት ይበልጣል።

ክርስትና ''ተመችቶኝ ልኑር'' የሚሉ ሰዎች መንገድ ሳይሆን "መስቀሉን ተሸክመው የሚከተሉ" ጀግኖች ጉዞ ነው። ዛሬ "ድህነት አይገባኝም" የሚለው ትውልድ፣ ነገ "መከራም አይገባኝም" ማለቱ አይቀርም። ይኽ ደግሞ ክርስቶስን ያለ መስቀሉ መፈለግ ነው። ሰማዕታት የሞቱት፣ አባቶች ጫካና በረሃ የወደቁት ለምድራዊ ሀብት አልነበረም፤ ይልቁንም "ከክርስቶስ ፍቅር ማን ይለየናል?" በማለት በድህነትና በራብ ውስጥ ሆነው ለዘላለማዊው ክብር ስለቆሙ ነው።

ሀብታም መሆን ኃጢአት አይደለም፣ ድሃ መሆንም ጽድቅ አይደለም። ነገር ግን 'ድህነት የክርስትና መገለጫ አይደለም' ብሎ ድሆችን ማሳቀቅና ክርስትናን ከገንዘብ ጋር ማያያዝ ግን ታላቅ ስህተት ነው። ክርስትና ባለን ነገር የመርካት፣ በሌለን ነገር ደግሞ እግዚአብሔርን የመማጸን ጥበብ ነው። ወዳጄ ሆይ! በምድራዊ ድህነት ውስጥ ሆነህ ሰማያዊው ንጉሥ ካንተ ጋር ከሆነ አንተ ከሁሉ በላይ ባለጸጋ ነህ። ድምፅህ ከሰባኪያን ጩኸት ይልቅ የጌታን ቃል ይስማ፤ እርሱ "በምድር ሀብት አታከማቹ" ብሎናልና! ልባችሁ በምድራዊ ሀብት ሳይሆን በሰማያዊ ጸጋ ይሙላ! በድህነት ውስጥ ክብርን፣ በችግር ውስጥ ምስጋናን የሚሰጥ አምላክ ያጽናችሁ! በክርስቶስ ዘንድ ባለጸጋ ሆናችሁ እንድትገኙ ጸጋው ይርዳን!

የጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋ ከመንፈሳችሁ ጋር ይሁን!

https://t.me/anidSew